تفاوت پایه سنوات و حق سنوات

تفاوت پایه سنوات و حق سنوات برای بسیاری از کارگران و کارفرمایان سوال‌برانگیز است؛ زیرا این دو عنوان با وجود شباهت ظاهری، شرایط و نحوه پرداخت متفاوتی دارند. پایه سنوات معمولاً در طول اشتغال و همراه حقوق ماهانه پرداخت می‌شود، در حالی که حق سنوات به عنوان مزایای پایان کار شناخته می‌شود. در ادامه، تفاوت این دو، شرایط تعلق و نحوه محاسبه آنها را بررسی می‌کنیم.

حق سنوات چیست؟

حق سنوات نوعی پاداش پایان کار است که به کارگرانی تعلق می‌گیرد که به هر دلیلی (اعم از استعفا، بازنشستگی، اخراج یا اتمام قرارداد کار) از کار خود جدا می‌شوند. بر اساس ماده 24 قانون کار، به ازای هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق دریافتی کارگر به عنوان حق سنوات پرداخت می‌شود. 

پایه سنوات چیست؟

پایه سنوات مبلغی است که طبق مقررات مربوط به حداقل مزد، برای کارگران واجد شرایط در فیش حقوقی لحاظ می‌شود. پایه سنوات با هدف جبران بخشی از سابقه و تجربه کارگر در همان کارگاه پرداخت می‌شود و با حق سنوات یا مزایای پایان کار تفاوت دارد.

پایه سنوات معمولاً در طول اشتغال و همراه با حقوق ماهانه پرداخت می‌شود؛ اما حق سنوات به عنوان مزایای پایان کار شناخته می‌شود و شرایط پرداخت متفاوتی دارد.

تفاوت پایه سنوات و حق سنوات چیست؟

حق سنوات: سنوات پایان خدمت مبلغی است که هنگام خاتمه همکاری به کارگر پرداخت می‌شود. این مبلغ بر اساس آخرین حقوق پایه کارگر و به ازای سال‌های خدمت محاسبه می‌شود.

پایه سنوات: مبلغی است که به صورت ماهانه یا سالانه به حقوق کارگرانی که حداقل یک سال در یک کارگاه سابقه کار دارند، اضافه می‌شود. این مبلغ به منظور جبران تجربه و سابقه کار پرداخت می‌شود و با حقوق و مزایا محاسبه می‌شود.

جدول مقایسه حق سنوات و پایه سنوات

نحوه محاسبه حق سنوات

آیتم مهم در فرمول محاسبه سنوات، مزد ثابت است. در واقع به ازای یک‌سال کارکرد کامل، 30 روز آخرین مزد ثابت روزانه به فرد تعلق می‌گیرد.

نحوه محاسبه حق سنوات کارگران به صورت زیر است:

حق سنوات = 12 ÷ (حق سنوات یک سال کامل × تعداد ماه‌های کارکرد)

اگر تعداد روزهای کارکرد فرد مشخص باشد محاسبه حق سنوات طبق فرمول زیر است:

اگر کارکرد کارگری کمتر از یک سال سابقه کار باشد، به همان میزان کارکرد، سنوات وی به همان نسبت و از طریق همان فرمول محاسبه می‌شود.

نحوه محاسبه پایه سنوات

مبلغ پایه سنوات به‌صورت روزانه تعیین می‌شود و برای کارگران واجد شرایط، متناسب با تعداد روزهای کارکرد محاسبه و در حقوق ماهانه لحاظ می‌شود. در سال 1405، مبلغ روزانه پایه سنوات 166٬667 ریال است.

برای محاسبه پایه سنوات، کافی است مبلغ روزانه پایه سنوات را در تعداد روزهای کارکرد ضرب کنیم:

فرمول پایه سنوات = مبلغ روزانه پایه سنوات × تعداد روزهای کارکرد

برای مثال، اگر کارگری در سال 1405 واجد شرایط دریافت پایه سنوات باشد و در یک ماه 25 روز کارکرد داشته باشد، پایه سنوات او به شکل زیر محاسبه می‌شود:

پایه سنوات = 166٬667 × 25 = 4٬166٬675 ریال

بنابراین، پایه سنوات این کارگر برای 25 روز کارکرد در ماه، 4٬166٬675 ریال خواهد بود.

اگر در یک ماه، 30 روز کار کرده باشد. با توجه به مبلغ روزانه پایه سنوات، مبلغ پایه سنوات ماهانه او به صورت زیر محاسبه می‌شود:

پایه سنوات = 166٬667 × 30 = 5٬000٬010 ریال

بنابراین، پایه سنوات این کارگر در یک ماه 30 روزه، 5٬000٬010 ریال خواهد بود.

مثال تفاوت پایه سنوات و حق سنوات

فرض کنید کارگری بیش از یک سال در یک کارگاه مشغول به کار است. پایه سنوات این کارگر در طول اشتغال و همراه حقوق ماهانه، طبق مبلغ تعیین‌شده برای سال مربوط، در فیش حقوقی او لحاظ می‌شود. بنابراین پایه سنوات بخشی از دریافتی ماهانه کارگر است.

در مقابل، حق سنوات بر اساس مدت کارکرد و آخرین مزد کارگر محاسبه می‌شود و به عنوان مزایای پایان کار در زمان خاتمه رابطه کاری پرداخت می‌شود.

برای مثال، اگر حق سنوات یک کارگر برای یک سال کامل 166,255,500 ریال باشد، این مبلغ با پایه سنوات ماهانه او یکی نیست. حق سنوات مربوط به مزایای پایان کار است، اما پایه سنوات مبلغی است که در طول اشتغال و طبق مقررات مربوط به حقوق ماهانه کارگر اضافه می‌شود.

بنابراین، پایه سنوات و حق سنوات دو پرداخت متفاوت هستند و نباید در محاسبات حقوق و دستمزد به جای یکدیگر در نظر گرفته شوند.

برای یادگیری عملی محاسبات حقوق و دستمزد و نحوه ثبت و محاسبه مزایای کارکنان، می‌توانید در دوره کارورزی حسابداری حصین حاسب شرکت کنید.

حق سنوات از لحاظ مالیات و بیمه

1. مالیات حق سنوات

حق سنوات بر اساس بند 5 ماده 91 قانون مالیات‌های مستقیم از پرداخت مالیات معاف است. رویکردی حمایتی در قانون برای پشتیبانی از حقوق کارگران و پاداش دوره خدمت آن‌ها.

2. بیمه حق سنوات

حق سنوات مشمول کسر حق بیمه نمی‌شود، زیرا بر اساس مقررات تامین اجتماعی و آرای دیوان عدالت اداری، ماهیت آن جبران خسارت پایان خدمت است و جزء اقلام مشمول کسر حق‌بیمه به شمار نمی‌آید (حتی اگر به‌صورت سالانه یا ماهانه تسویه شود).

• 1. در قرارداد نیروهای دائمی حق سنوات چگونه محاسبه می‌شود؟

  در قراردادهای دائمی که مدت زمان قرارداد 30 سال است، در پایان سال سی ام مزایای پایان خدمت به صورت یکجا و برای همه‌ی 30 سال پرداخت می‌شود. به عبارت دیگر در این حالت معمولا مزایای پایان خدمت به صورت سالانه پرداخت نمی‌شود.

• 2- آیا حق سنوات پرداختی از لحاظ سقف محدودیت دارد؟

  با توجه به اینکه محاسبه سنوات به مزد ثابت (همچنین مدت زمان همکاری فرد با کارفرما) بستگی دارد، پس هر چه میزان مزد ثابت بالاتر باشد حق سنوات دریافتی وی نیز افزایش می‌یابد. لذا قانون اداره کار از این بابت محدودیتی در نظر نگرفته است.

• 3- آیا سنوات 1403 به همه تعلق می‌گیرد؟

  بله. به طور کلی حق سنوات بر خلاف پایه سنوات در پایان قرارداد به تمامی کارگران تعلق می‌گیرد. به عبارت دیگر همه‌ی افراد حتی آنهایی که کمتر از یکسال در سازمان مشغول فعالیت بوده‌اند، سنوات شامل حالشان می‌شود و با توجه به مدت زمان کارکرد آنها محاسبه و پرداخت می‌شود.