حسابداری آژانس های هواپیمایی و مسافرتی
حسابداری آژانس های هواپیمایی و مسافرتی جزء حسابداری خدماتی محسوب میشود. با توجه به اهمیت این نوع از حسابداری و همچنین از آنجاییکه بسیاری از این آژانس های هواپیمایی سیستم مالی و حسابداری اصولی ندارند، در این مقاله سعی داریم راهنمای جامعی از حسابداری آژانس هواپیمایی در اختیار شما قرا دهیم. تنوع خدمات و فعالیت های آژانس ها در سالهای اخیر، باعث شد تا نیاز به یک سیستم حسابداری منسجم در این اماکن بیشتر از قبل احساس شود.
نحوه حسابداری آژانس های هواپیمایی و مسافرتی
حسابداری آژانس هواپیمایی به نظارت بر امور مالی آژانس مسافرتی و تراکنش های آن مربوط میشود. که این تراکنش ها شامل خرید و فروش بلیط ها، تورهای مسافرتی آژانس، دریافت و پرداخت هزینه ها، امور مالیاتی و حسابرسی میباشد. افراد حسابدار در یک آژانس هواپیمایی کلیهی واریزها، دریافتی ها، برداشتی ها، فاکتورها، هزینه ها و درآمدها را در سیستم حسابداری آژانس ثبت و نگهداری میکنند تا با اخذ گزارشات به موقع مدیریت را در تصمیم گیری بهتر و پیش بینی آینده آژانس کمک کنند. مدیریت و حسابداری درست تراکنش ها یکی از عوامل مهم در موفقیت یک آژانس در رقابت با سایر رقبا است.
وظایف حسابدار آژانس هواپیمایی
از جمله وظایف مهمی که پرسنل حسابداری آژانس های هواپیمایی بر عهده دارد به موارد زیر میتوان اشاره نمود:
- مدیریت و نظارت بر تراکنشهای مالی و مالیاتی آژانس؛
- حفظ شفافیت مالی آژانسهای مسافرتی در جهت کمک به اتخاذ تصمیمهای مالی مناسب توسط مدیریت؛
- بهینه سازی منابع و کاهش هزینه های آژانس؛
- انجام فعالیت ها و تراکنش های روزانه بر طبق استانداردهای بین المللی و یا استاندارد داخلی آژانس؛
- مسئولیت پرداخت حقوق و دستمزد پرسنل آژانس، دریافت واریزی های مشتریان و حسابهای بانکی آژانس بر عهده حسابدار است؛
- نظارت بر داراییها و اطمینان از ثبت صحیح آنها در سیستم حسابداری؛
- تهیه و تنظیم گزارشات مالی دورهای که به عنوان اطلاعات مهم برای مدیران و سهامداران آژانس هواپیمایی است؛
- تدوین برنامه حسابرسی داخلی سالیانه و برنامههای سالانه که توسط هیئت مدیره تصویب میشود؛
انواع آژانس هایی هواپیمایی که تور مسافرتی برگزار می کنند
آژانس های برگزارکننده تورهای مسافرتی به دو نوع تقسیمبندی میشوند:
1- آژانس های دارای فروش شناور
2- آژانس های مجری مستقیم تور
اکنون به شرح این دو نوع میپردازیم:
1- آژانس های دارای فروش شناور
در روش فروش شناور، آژانسهای مورد نظر، تور را از آژانس مجری خریداری و به افراد مسافر میفروشند. که این روش خود شامل دو حالت است.
الف- آژانس واسط یا شناور، تور را با همان قیمتی که آژانس مجری اعلام میکند به مسافر میفروشد و بابت این فروش از آژانس مجری مبلغی به عنوان کارمزد دریافت میکند. به عبارت دیگر آژانس مجری درصدی را به عنوان کمیسیون فروش به آژانس فروشنده پرداخت مینماید.
ب- در این حالت بر خلاف حالت الف، آژانس مجری هیچ گونه وجه پورسانت یا کمیسیونی به آژانس واسط پرداخت نمیکند و آژانس واسط (آژانس شناور )، تور را با درصدی سود به فرد مسافر میفروشد.
2- آژانس های فروش مستقیم تور
در این روش که آژانس هواپیمایی در واقع مجری مستقیم تور هست، بلیط هواپیما، قطار یا بلیط اتوبوس راخریداری و همچنین رزرو هتل را نیز خود آژانس انجام می دهد.
دقت کنید که ثبت تمامی موارد فوق، شبیه شرکتهای بازرگانی هست و برای رعایت استانداردهای حسابداری این موارد باید به عنوان موجودی ثبت شوند.
درآمدهای آژانس هواپیمایی
مهم ترین درآمدهای آژانس های هواپیمایی موارد زیر را شامل میشود:
- فروش بلیط هواپیما و بلیط قطار؛
- خدمات مربوط به تورهای داخلی و خارجی؛
- خدمات اخذ ویزا؛
- خدمات مربوط به اخذ گواهینامه رانندگی بین المللی

تقسیم بندی فروش بلیط هواپیما و حسابداری آنها
فروش بلیط هواپیما شامل دو گروه بلیط سیستمی و چارتری است:
1- بلیط سیستمی
کلیهی شرکتهای هواپیمایی به سیستم یکپارچه فروش بلیط متصل هستند و پروازهای داخلی و خارجی در اختیار آژانسهای هواپیمایی قرار میدهند. این آژانسها با فروش بلیط این پروازها به مسافرین کسب درآمد میکنند و معمولاً بابت فروش بلیط کارمزدی را نیز دریافت میکنند.
2- بلیط چارتری
وقتی بلیط از نوع چارتری هست یعنی آژانس هواپیمایی تعدادی صندلی (مثلا 20 صندلی) را با قیمت کمتر از ایرلاینهای داخلی یا خارجی پیش خرید میکند و سپس با فروش آن به مسافر با درصدی سود درآمد کسب میکند.
توجه
برای خرید و فروش بلیطهای خارجی از ایرلاینهای خارجی معمولاً از سیستم آمادئوس استفاده میکنند (سیستم آمادئوس یک سیستم توزیع جهانی یا به اختصار GDS در حوزه مسافرت و توریسم در جهان است).
برخی از ثبت های حسابداری مربوط به آژانس های مسافرتی و هواپیمایی
ثبت حسابداری بلیط های چارتری
ثبت خرید صندلیهای ایرلاین (شرکت هواپیمایی) توسط آژانس هواپیمایی:
| شرح | بدهکار | بستانکار |
| موجودی آژانس- موجودی بلیط | *** | |
| بانک | *** |
ثبت خرید بلیط و زمانی که آژانس هواپیمایی بلیطهای چارتری خود را به مسافران میفروشد :
| شرح | بدهکار | بستانکار |
| بانک | *** | |
| درآمد فروش بلیط | *** |
نکته
در فروش بلیط چارتری آژانس مشمول ارزش افزوده فروش است که در ثبت حسابداری فوق لحاظ نشده است.
| شرح | بدهکار | بستانکار |
| بهای تمام شده بلیط | *** | |
| موجودی آژانس - موجودی بلیط | *** |
توجه کنید که در حسابداری بلیطهای چارتری اگر برخی از بلیطها به فروش نرسند، در این صورت آن بلیطها به عنوان هزینه بلیطهای سوخت شده منظور میشود. در واقع داریم:
| شرح | بدهکار | بستانکار |
| هزینه بلیطهای سوخت شده | *** | |
| موجودی آژانس - موجودی بلیط | *** |
ثبت حسابداری بلیط سیستمی
در بلیطهای سیستمی، آژانس هواپیمایی فقط واسط فروش بین مسافر و شرکت هواپیمایی است. آژانس از فروش بلیط به مسافر کارمزدی را دریافت میکند که این کارمزد به عنوان درآمد عملیاتی آژانس محسوب میشود.
| شرح | بدهکار | بستانکار |
| صندوق یا بانک | *** | |
| کارمزد فروش بلیط – درآمد عملیاتی | *** | |
| مالیات بر ارزش افزوده - سایر حسابهای پرداختنی | *** |
نرم افزار حسابداری آژانس هواپیمایی و مسافرتی
بسیاری از واحدهای حسابداری در شرکت های هواپیمایی و مسافرتی با استفاده از نرم افزارهای حسابداری آژانس های هواپیمایی، دقت و کارایی واحد حسابداری خود را افزایش می دهند. با این نرم افزارها؛ مدیریت تراکنش ها، پرداختی ها، دریافتی ها و سایر امور مالی و حسابداری آژانس، سریع تر از روش دستی انجام میشود.
نرم افزار 2HS حصین حاسب
نرم افزار 2HS که توسط مجموعهی حصین حاسب طراحی شد، یکی از گزینههای مناسب برای حسابداری آژانس های هواپیمایی و مسافرتی است.
شما می توانید پس از ورود به صفحه دموی نرم افزار، نام کسب و کار خود را بنویسید و از منوی کشویی موضوع فعالیت را انتخاب سپس با کلیک دکمه ایجاد کسب و کار ، فرایندهای مالی و اداری را شروع کنید.
در صورتیکه در نصب و اجرای نرم افزار به مشکل بر خوردید با شماره تماس 09132866045 ارتباط بگیرید .
سخن آخر
در این مقاله در مورد نحوه حسابداری آژانس هواپیمایی و مسافرتی، وظایف حسابدار آژانس، انواع فروش بلیط و ثبت های حسابداری شرکت های هواپیمایی صحبت کردیم. برای تسلط بیشتر بر روی ثبت های مختلف حسابداری و سایر امور مالی، دوره کارورزی حسابداری حصین حاسب یکی از بهترین گزینه ها است که شما به طور عملی با پروژه های متنوعی آشنا میشوید.




ارسال نظر