پرش به محتوای اصلی
جلسه رایگان مشاوره شغلی و آموزشی با دکتر فرزانه غفاریمشاوره رایگان شغلی و آموزشی رزرو جلسه رایگان مشاوره کسب و کار با دکتر فرزانه غفاریمشاوره رایگان کسب و کار رزرو

کتاب الکترونیکی حَصین حاسب

حسابداری میادین میوه و تره‌بار | فصل 1 تا 4

۲۵ دقیقه مطالعه 1405/07/15 ۱۸۰ بازدید

ساختار و سرفصل‌های جامع ایبوک: «راهنمای جامع حسابداری میادین میوه و تره‌بار»

فصل اول: شناخت اکوسیستم میدان و اصول بنیادی

1. ساختار میدان میوه و تره‌بار، نقش‌ها و بازیگران (حجره‌دار، صاحب بار/کشاورز، راننده، خریدار خرده‌فروش/میدان‌دار شهرستان، کارگر/تخلیه‌کار)
2. تفاوت اساسی «خرید و فروش قطعی» با «حق‌العمل‌کاری (امانت‌داری)» در میدان

3. واژگان و اصطلاحات تخصصی حجره‌ها:
بارنامه، فاکتور صورت‌حساب فروش بار (صافی)، کرایه بار، دستخرد، ریزش و افت، باسکول و توزین، حق‌العمل (کمیسیون)، انبارداری، حساب سبد (تخته/پلاستیکی)
4. چرخه 24 ساعته جریان فیزیکی کالا و پول در حجره (از زمان تخلیه نیمه‌شب تا تسویه ظهر)

فصل دوم: کدینگ استاندارد و درخت حساب‌ها (ویژه حجره‌داری)

1. اصول تعریف کدینگ در حسابداری میادین (گروه، کل، معین و تفصیلی چندسطحی)
2. درخت حساب دارایی‌های جاری (نقد و بانک، صندوق/دستی حجره، بدهکاران تجاری/خریداران، بارهای در راه)
3. حساب‌های معین و تفصیلی صاحبان بار (کشاورزان/باغداران)
4. سرفصل حسابداری سبد و ملزومات بسته‌بندی (امانی، خریداری‌شده، قرض‌الحسنه)
5. سرفصل درآمدها (کارمزد/حق‌العمل‌کاری، درآمد انبارداری، سود احتمالی خریدهای قطعی حجره)
6. سرفصل هزینه‌های عملیاتی و سربار (کارگری/تخلیه بار، تخلیه و بارگیری شبانه، پورسانت بازاریاب، ضایعات و افت)
7. نمونه کامل جدول کدینگ آماده برای پیاده‌سازی روی نرم‌افزارهای مالی

فصل سوم: اسناد و مدارک مثبته و فرایند ورود بار تا فروش

1. رسید ورود بار و کنترل بارنامه راننده
2. توزین و ثبت وزن ناخالص، خالص و وزن سبد (تارا)
3. صدور فاکتور فروش روزانه (نسیه، نقدی، پوز دستی حجره)
4. صدور برگه «صورت‌حساب فروش بار» یا صورت‌حساب صافی (صافی‌نامه)؛ شریان حیاتی حجره
5. مستندسازی ضایعات، فسادپذیری و تخفیف‌های اجباری حین فروش

فصل چهارم: ثبت اسناد حسابداری گام‌به‌گام (با مثال و سناریوهای واقعی)

1. سناریوی اول: بار امانی (حق‌العمل‌کاری خالص):

  • دریافت بار امانی و ثبت تعهدی/انتظامی
  • پرداخت کرایه حمل راننده از طرف صاحب بار
  • پرداخت دستمزد کارگر/تخلیه‌بار
  • ثبت فروش بار (نقدی و نسیه) به خریداران مختلف با نرخ‌های متغیر
  • صدور صورت صافی، شناسایی درآمد حق‌العمل و کسر کسورات
  • تسویه حساب نهایی و واریز وجه به حساب کشاورز/باغدار

2. سناریوی دوم: خرید قطعی بار توسط حجره‌دار (کاسبی قطعی):

ثبت فاکتور خرید، هزینه‌های حمل، ضایعات و فروش با بهای تمام‌شده

3. سناریوی سوم: ترکیبی (فروش بخشی از بار به صورت امانی و خرید باقی‌مانده توسط حجره‌دار)

4. ثبت حسابداری کسر وزن، افت رطوبت و گندیدگی میوه در بار

فصل پنجم: سیستم حسابداری سبد، کارتن و پالت (پاشنه آشیل حجره‌ها)

1. ماهیت سبد در میدان: کالا، وجه الضمان یا ابزار امانی؟

2. روش‌های رایج مدیریت سبد:

  • تسویه ریالی همزمان با بار
  • تعویض سبد به سبد (فیزیکی)
  • دریافت ودیعه/امانت سبد

3. ثبت اسناد حسابداری دریافت، تحویل، کسری و شکستگی سبدها

4. مغایرت‌گیری ماهانه انبار سبد حجره

فصل ششم: مدیریت نقدینگی، پوزها و وصول مطالبات

1. مدیریت دریافت‌ها (دستگاه‌های کارتخوان، تسویه شبایی، چک‌های مدت‌دار خریداران خرد)
2. تفکیک حساب شخصی صاحب حجره از حساب کاری (جلوگیری از رسوب مالیاتی)
3. فرایند و چک‌لیست بستن حساب روزانه (صورت مغایرت دخل و صندوق روزانه حجره)
4. مدیریت حساب نسیه‌بگیران میدان و سیاست‌های اعتبارسنجی خریداران میوه

فصل هفتم: تکالیف مالیاتی و الزامات قانونی میادین میوه و تره‌بار

1. تکالیف ماده 169 مکرر (گزارشات فصلی) در معاملات حق‌العمل‌کاری
2. قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان در میادین:

  • حجره‌دار باید فاکتور نوع 1 بزند یا نوع 2؟
  • نحوه صدور صورتحساب الکترونیکی برای فروش حق‌العمل‌کاری (الگوی حق‌العمل‌کاری)
  • تفکیک مالیات بر ارزش افزوده (میوه و تره‌بار معاف است، اما کارمزد حق‌العمل چطور؟)

3. بررسی اینتاکدها (ضرایب سود و مالیات تشخیصی صنف میوه و تره‌بار و حق‌العمل‌کاران)

4. نکات دفاع مالیاتی تراکنش‌های بانکی حجره‌داران (اثبات امانی بودن گردش حساب)

فصل هشتم: راهنمای ویژه کارفرمایان و مدیران حجره (نظارت و کنترل داخلی)

1. گزارش‌های کلیدی که مدیر حجره باید هر روز عصر چک کند:

  • گزارش بارهای مانده و فروش‌نرفته
  • گزارش صافی‌های صادرنشده
  • مانده بدهی مشتریان پرریسک

2. راه‌های جلوگیری از تبانی و نشتی مالی (بین فاکتورزن، کارگر باسکول و صندوق‌دار)

3. چک‌لیست هفتگی و ماهانه حسابدار میدان برای تحویل به کارفرما

جلد اول ایبوک اختصاص پیدا می‌کنه به «از ورود بار تا تسویه و اسناد مالی (فصل 1 تا 4)». این بخش دقیقاً شالوده و قلب تپنده حسابداری میادین است؛ طوری نگارش شده که هم کارفرما متوجه منطق مالی کسب‌وکارش بشه و هم یک حسابدار بدون هیچ پیش‌زمینه‌ای بتونه فردا صبح در یک حجره مستقر بشه و سیستم رو راه بندازه.

جلد اول ایبوک جامع حسابداری میادین میوه و تره‌بار

راهنمای عملیاتی و کاربردی از ورود بار تا صدور صافی و ثبت‌های مالی

فصل اول: شناخت اکوسیستم میدان، جریان فیزیکی و مفاهیم بنیادی

میادین میوه و تره‌بار محیطی پرشتاب، 24 ساعته و با ریسک فسادپذیری بالاست. برای استقرار سیستم حسابداری دقیق، پیش از هر چیز باید بازیگران، جریان فیزیکی و اصطلاحات خاص این بازار را شناخت.

1. نقش‌ها و ذی‌نفعان اصلی حجره

1. صاحب بار (کشاورز/باغدار/سورس بار): فردی که محصول را برداشت کرده و با هدف فروش، بار را تحویل حجره‌دار می‌دهد. در اکثر مواقع، صاحب بار مالک کالا تا لحظه فروش به خریدار نهایی است.

2.حق‌العمل‌کار (حجره‌دار/غرفه‌دار): وکیل و نماینده امانت‌دار فروشنده است. او مالک بار نیست (مگر در خرید قطعی)، بلکه بار را امانت می‌گیرد، می‌فروشد و درصد مشخصی کارمزد دریافت می‌کند.

3. راننده و باربری: فرد یا شرکتی که بار را از مبدا به حجره حمل کرده است. معمولاً کرایه حمل را هنگام تخلیه، حجره‌دار از جیب می‌پردازد و بعداً در حساب کشاورز منظور می‌کند.

4. خریدار (میدان‌دار شهرستان/مغازه‌دار خرد/صادرکننده): خریدار نهایی که بار را نقدی، کارتی یا نسیه روزانه می‌خرد.

تخلیه‌کار و کارگر باسکول: نیروی اجرایی که بار را از نیسان/خاور/تریلی پیاده، وزن‌کشی و مرتب‌سازی می‌کند.

2. ماهیت معامله: «خرید قطعی» در برابر «حق‌العمل‌کاری»

این تفکیک، خط قرمز امور مالیاتی و ثبتی حجره است:

شاخص روش حق‌العمل‌کاری (امانی) روش خرید و فروش قطعی (کاسبی حجره)
مالکیت کالا تا زمان فروش در تملک کشاورز است در بدو تخلیه به تملک حجره‌دار درمی‌آید
ریسک فساد و افت بار متوجه صاحب بار (کشاورز) است تماماً متوجه حجره‌دار است
گردش مالی در سود و زیان فقط «درآمد کمیسیون» درآمد حجره است «کل فروش» درآمد و خرید، بهای تمام‌شده است
ریسک مالیاتی تراکنش‌ها گردش حساب متعلق به دیگران است و مدارک امانی می‌خواهد سود بر مبنای مازاد قیمت فروش بر خرید محاسبه می‌شود

3. فرهنگ لغت تخصصی میادین میوه و تره‌بار

- بارنامه: سند حمل راننده شامل تناژ بارنامه، مبدا، نوع میوه و شماره پلاک.

- صافی (صافی‌نامه): صورت‌حساب قطعی فروش بار کشاورز؛ سندی رسمی که نشان می‌دهد بار با چه قیمتی فروخته شد، چه کسوراتی (کرایه، کارگری، کمیسیون) داشت و در نهایت چقدر پول خالص باید به کشاورز داده شود.

- وزن ناخالص (Gross): وزن کل محصول به همراه جعبه، سبد یا پالت.

- تارا (Tare): وزن سبد خالی، کارتن یا بسته مادر.

- وزن خالص (Net): وزن میوه پس از کسر وزن سبدها: وزن خالص =وزن ناخالص− (تعداد سبد×وزن میانگین هر سبد) وزن خالص=وزن ناخالص − (تعداد سبد×وزن میانگین هر سبد).

- دستخرد (افت و دورریز): مقداری از بار که بر اثر فاسد شدن، ضربه‌دیدگی، لهیدگی یا ماندگی زیر بار به قیمت پایین‌تر فروخته شده یا معدوم می‌شود.

- حق‌العمل (کمیسیون): درصد عرفی حق حجره‌دار (معمولاً بین 4 تا 10 درصد بسته به فصل، نوع بار و توافق).

- تخلیه و بارگیری: هزینه کارگری تخلیه بار از ماشین به حجره و بعداً جابه‌جایی آن تا وانت خریدار.

4. چرخه 24 ساعته جریان کار و مستندات

ساعت 23 تا 3 بامداد: ورود ماشین‌های بار از اقصی‌نقاط کشور؛ کنترل اولیه بارنامه؛ تخلیه؛ وزن‌کشی اولیه؛ صدور قبض ورود بار.

ساعت 3 تا 8 صبح: اوج فروش؛ هجوم خریداران؛ چانه‌زنی بر سر قیمت روز؛ توزین خروجی؛ صدور فاکتور فروش (دستی یا پوز سیستم).

ساعت 8 تا 11 صبح: بررسی مانده بار؛ حراج بار درجه دو (دستخرد)؛ صدور پیش‌نویس برگه صافی.

ساعت 11 تا 14: جمع‌آوری دخل؛ بستن شیفت صندوق و کارتخوان‌ها؛ تایید نهایی برگه صافی کشاورز؛ واریز وجه خالص به حساب کشاورز (تسویه ساتنا/پایا).

فصل دوم: استقرار کدینگ حسابداری و درخت حساب‌ها

سیستم حسابداری حجره باید توانایی تفکیک همزمان حساب اشخاص در نقش‌های مختلف (یک شخص ممکن است امروز کشاورز باشد، فردا خریدار بار دیگری) و سبدها را داشته باشد.

ساختار استاندارد کدینگ (چهار سطحی)

کدینگ پیشنهادی برای نرم‌افزارهای یکپارچه حجره‌داری:

سطح 1: گروه حساب‌ها

1: دارایی‌های جاری
2: دارایی‌های غیرجاری
3: بدهی‌های جاری
4: بدهی‌های غیرجاری
5: حقوق مالکانه
6: درآمدها
7: بهای تمام‌شده (ویژه خریدهای قطعی)
8: هزینه‌های عملیاتی و اداری
9: حساب‌های انتظامی

سطح 2 و 3: حساب‌های کل و معین پرکاربرد

1. دارایی‌های جاری

101 موجودی نقد و بانک:

10101 بانک‌های تجاری حجره (متصل به پوز)
10102 صندوق / دخل نقدی حجره
10103 تنخواه‌گردان (مسئول خرید روزمره و تخلیه‌بار)

102 اسناد دریافتنی:

10201 چک‌های نزد صندوق (چک‌های دریافتی از خریداران)
10202 چک‌های در جریان وصول

103 حساب‌های دریافتنی تجاری (خریداران بار):

10301 بدهکاران بابت فروش تره‌بار (تفصیلی خریداران مغازه‌دار و عمده)
10302 بدهکاران بابت سبد (افرادی که سبد برده و نیاورده‌اند)

104 حساب‌های دریافتنی غیرتجاری:

10401 مساعده به رانندگان / باربری‌ها
10402 پیش‌پرداخت مساعده به کشاورزان (پیش‌خرید یا تامین مالی اول فصل)

105 موجودی کالا (صرفاً خریدهای قطعی حجره):

10501 موجودی میوه و صیفی‌جات قطعی
10502 موجودی سبد پلاستیکی و ملزومات بسته‌بندی

3. بدهی‌های جاری

301 حساب‌های پرداختنی تجاری (بستانکاران بار / صاحبان بار):

30101 صاحبان بار تره‌بار (تفصیلی به نام هر کشاورز/باغدار)
30102 بستانکاران بابت امانت سبد

302 پیش‌دریافت‌ها:

30201 بیعانه دریافتی از خریداران

303 سایر حساب‌های پرداختنی:

30301 کرایه بار پرداختنی به رانندگان (اگر درجا پرداخت نشود)
30302 دستمزد کارگران تخلیه و بارگیری

6. درآمدها

601 درآمد خدمات حق‌العمل‌کاری:

60101 کارمزد فروش میوه و تره‌بار امانی (درصد کمیسیون حجره)

602 سایر درآمدهای عملیاتی:

60201 درآمد اجاره سبد / کارمزد سبد
60202 درآمد باسکول و توزیع

603 فروش میوه (صرفاً برای حالت خرید قطعی حجره‌دار)

8. هزینه‌های اداری، عمومی و توزیع

801 هزینه‌های کارگری و تخلیه بار:

80101 کارمزد کارگران شبانه و تخلیه‌بار

802 هزینه‌های جاری حجره:

80201 سوخت و برق سردخانه داخلی
80202 هزینه‌های ملزومات اداری و چاپ فاکتور

803 هزینه ضایعات و افت میوه (ویژه بارهای قطعی حجره)

9. حساب‌های انتظامی (جهت ثبت تعهدات بار امانی)

901 طرف حساب‌های انتظامی - بار امانی دریافتی
902 حساب‌های انتظامی - بار امانی نزد حجره

فصل سوم: اسناد، مدارک مثبته و فرایند ورود تا ترخیص بار

برای اینکه حسابدار بتواند از حساب‌ها در مراجع مالیاتی یا در برابر ادعای صاحب بار دفاع کند، هر ریال باید متکی به یک برگه فیزیکی یا ثبت سیستمی باشد.

1. قبض باسکول و رسید ورود بار (ورودیه)

در نیمه‌شب هنگام ورود کامیون صادر می‌شود و شامل فیلدهای حیاتی زیر است:

  • نام صاحب بار و کد راننده، شماره پلاک خودرو
  • نوع محصول و کیفیت ظاهری (مثلاً: سیب سمیرم - درجه 1)
  • تعداد کل سبدها
  • وزن ناخالص کل (روی باسکول ماشین‌کش یا باسکول کفی حجره)
  • وزن محاسبه‌شده تارا (تعداد سبد ×× وزن استاندارد هر سبد)
  • وزن خالص تخمینی ورود

2. فاکتور فروش روزانه (حجره به خریدار)

این فاکتور نشان‌دهنده خروج کالا از حجره است:

  • نام خریدار (یا خریدار متفرقه نقدی)
  • نوع میوه، تعداد سبد تحویلی
  • وزن خالص فروخته‌شده
  • قیمت هر کیلوگرم
  • مبلغ سبد (در صورتی که نقدی از مشتری گرفته شود)
  • روش پرداخت: کارتخوان (با ذکر شماره پیگیری POS)، نسیه دفتری، چک مدت‌دار

3. صورت‌حساب فروش بار (برگه صافی / صافی‌نامه)

شاه‌بیت اسناد حجره‌داری برگه صافی است. کشاورز با این برگه تسویه‌حساب می‌کند. ساختار استاندارد آن باید به شکل زیر فرموله‌بندی شود:

مبلغ ناخالص فروش بار= ∑ (وزن خالص فروخته‌شده هر پارت×نرخ فروش) 

کل کسورات قانونی = حق‌العمل حجره+کرایه بار راننده+دستمزد تخلیه+هزینه باسکول+کرایه سبد

مبلغ خالص پرداختی به کشاورز = مبلغ ناخالص فروش بار−کل کسورات قانونی

فصل چهارم: ثبت اسناد حسابداری گام‌به‌گام با مثال‌های عددی واقعی

در این فصل، سه سناریوی اصلی و واقعی بازار همراه با کلیه اسناد دوبل حسابداری ثبت و تشریح می‌شوند.

سناریوی 1: بار امانی خالص (روال استاندارد حق‌العمل‌کاری)

صورت مسئله:

آقای محمدی (کشاورز) مقدار 4,000 کیلوگرم پرتقال در 400 سبد (تارا: هر سبد 1 کیلوگرم) با کامیون آقای کریمی ارسال می‌کند.

1. حجره‌دار کرایه راننده را به مبلغ 4,000,000 تومان از صندوق پرداخت می‌کند.

2. دستمزد تخلیه‌کار بار به مبلغ 1,000,000 تومان نقداً پرداخت می‌شود.

3. پرتقال‌ها در همان صبح به دو صورت فروخته می‌شوند:

2,000 کیلو به نرخ هر کیلو 30,000 تومان نقدی (از طریق دستگاه پوز حجره)
2,000 کیلو به نرخ هر کیلو 28,000 تومان نسیه به آقای حسینی (مغازه‌دار)

4. کارمزد حق‌العمل توافقی با آقای محمدی 5 درصد از کل فروش است.

5. صافی صادر شده و باقی‌مانده طلب آقای محمدی از حساب بانکی واریز می‌گردد.

مرحله 1: ورود بار امانی (ثبت انتظامی جهت کنترل انبار)

نکته: بار امانی دارایی ما نیست، پس سند ریالی تعهدی در دفاتر رسمی ثبت نمی‌شود و در حساب انتظامی می‌نشیند:

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
902 حساب‌های انتظامی - بار امانی نزد حجره (پرتقال 4000 کیلو) 4,000  
901 طرف حساب‌های انتظامی - تعهدات بار امانی (محمدی)   4,000

مرحله 2: پرداخت کرایه حمل راننده و دستمزد کارگر

این مبالغ از طرف صاحب بار پرداخت می‌شود، پس مستقیماً حساب معین کشاورز بدهکار می‌گردد:

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
30101 حساب‌های پرداختنی تجاری / صاحب بار (آقای محمدی) 4,000,000  
10102 موجودی نقد و بانک / صندوق حجره   4,000,000

(بابت پرداخت کرایه حمل راننده آقای کریمی طبق بارنامه)

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
30101 حساب‌های پرداختنی تجاری / صاحب بار (آقای محمدی) 1,000,000  
10102 موجودی نقد و بانک / صندوق حجره   1,000,000

(بابت دستمزد تخلیه بار پرتقال)

مرحله 3: ثبت فروش بار امانی به خریداران

·         2،000*30،000=60،000،000 کل فروش نقدی

·         2،000*28،000=56،000،000 کل فروش نسیه

نکته حیاتی: در حق‌العمل‌کاری، بستانکارِ فروش، درآمد فروش حجره نیست، بلکه بستانکار کردن «حساب صاحب بار» است:

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
10101 موجودی نقد و بانک / بانک سامان (پوز حجره) 60,000,000  
10301 حساب‌های دریافتنی تجاری / آقای حسینی (نسیه) 56,000,000  
30101 حساب‌های پرداختنی تجاری / صاحب بار (آقای محمدی)   116,000,000

(بابت ثبت فروش 4 تن پرتقال امانی محمدی به صورت نقدی و نسیه)

همزمان، خروج فیزیکی از حساب انتظامی عکس می‌شود:

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
901 طرف حساب‌های انتظامی - تعهدات بار امانی (محمدی) 4,000  
902 حساب‌های انتظامی - بار امانی نزد حجره   4,000

مرحله 4: صدور برگه صافی و شناسایی درآمد کمیسیون

·         116،000،000*5%=5،800،000 ریال

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
30101 حساب‌های پرداختنی تجاری / صاحب بار (آقای محمدی) 5,800,000  
60101 درآمد خدمات / حق‌العمل فروش میوه و تره‌بار   5,800,000

(بابت شناسایی کمیسیون 5 درصد از فروش بار پرتقال طبق صافی شماره 101)

مرحله 5: تسویه‌حساب نهایی با کشاورز (آقای محمدی)

وضعیت کارت حساب آقای محمدی در دفاتر حجره قبل از تسویه:

بستانکاری (فروش بار): 116,000,000 تومان

بدهکاری‌ها:

کرایه راننده: 4,000,000 تومان
کارگری: 1,000,000 تومان
کمیسیون حجره: 5,800,000 تومان
جمع بدهکاری‌ها: 10,800,000 تومان

مانده طلب خالص کشاورز116،000،000-4،000،000-1،000،000-5،800،000=105،200،000 ریال

سند پرداخت به حساب کشاورز:

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
30101 حساب‌های پرداختنی تجاری / صاحب بار (آقای محمدی) 105,200,000  
10101 موجودی نقد و بانک / بانک پاسارگاد (حواله پایا/ساتنا)   105,200,000

(بابت تسویه نهایی صافی بار پرتقال و صفر شدن مانده حساب)

سناریوی 2: خرید قطعی بار توسط حجره‌دار (کاسب‌کاری)

گاهی حجره‌دار بار کشاورز را روی ماشین یکجا و با ریسک خود می‌خرد (خرید قطعی). در این حالت، جریان مالی شبیه شرکت‌های بازرگانی است:

صورت مسئله:

حجره‌دار 5,000 کیلوگرم گوجه‌فرنگی را کیلویی 10,000 تومان کلاً به ارزش 50,000,000 تومان قطعی از کشاورز (آقای علوی) می‌خرد. 2,000,000 تومان کرایه حمل پرداخت می‌کند. بعد از تخلیه، 100 کیلوگرم به علت لهیدگی دور ریخته می‌شود (دستخرد/ضایعات) و مابقی (4,900 کیلو) به قیمت هر کیلو 14,000 تومان به خریداران نقدی فروخته می‌شود.

مرحله 1: ثبت خرید کالا و کرایه حمل (محاسبه بهای تمام‌شده)

بهای خرید کالا: 50,000,000 تومان
کرایه حمل مستقیم: 2,000,000 تومان
بهای تمام‌شده اولیه بار: 52,000,000 تومان (کیلویی 10,400 تومان)

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
10501 موجودی کالا / میوه و صیفی (گوجه‌فرنگی) 52,000,000  
30101 حساب‌های پرداختنی تجاری / آقای علوی (فروشنده)   50,000,000
10101 موجودی نقد و بانک / صندوق (کرایه بار راننده)   2,000,000

(بابت خرید قطعی 5 تن گوجه‌فرنگی و پرداخت کرایه حمل)

مرحله 2: ثبت ضایعات و افت وزن (100 کیلوگرم گندیدگی)

در سیستم دائمی موجودی کالا، ضایعات عادی در نرخ جذب شده و نیازی به سند ندارد، اما در صورت ثبت غیرعادی:

بهای تمام‌شده 100 کیلوگرم ضایعات: 100*10،400=1،040،000

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
80301 هزینه‌های عملیاتی / هزینه افت و ضایعات میوه 1,040,000  
10501 موجودی کالا / میوه و صیفی (گوجه‌فرنگی)   1,040,000

(بابت شناسایی ضایعات لهیدگی 100 کیلو گوجه‌فرنگی)

مرحله 3: ثبت فروش بار قطعی

مقدار فروش رفته: 4,900 کیلوگرم با نرخ 14,000 تومان
کل مبلغ فروش: 14،000*4،900=68،600،000
بهای تمام‌شده موجودی خارج‌شده: 52،000،000-1،040،000=50،960،000

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
10101 موجودی نقد و بانک / پوز حجره 68,600,000  
60301 درآمدها / فروش میوه و صیفی (گوجه‌فرنگی)   68,600,000

(بابت فروش نقدی 4,900 کیلو گوجه فرنگی)

(سند بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته):

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
70101 بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته 50,960,000  
10501 موجودی کالا / میوه و صیفی (گوجه‌فرنگی)   50,960,000

(بابت خارج کردن بهای تمام‌شده بار فروخته‌شده از انبار)

سود ناخالص حجره‌دار از این معامله قطعی:

68،600،000-50،960،000-1،040،000=16،600،0000

سناریوی 3: بار امانی همراه با افت شدید و حراج دستخرد

در میدان زیاد پیش می‌آید که بخشی از بار به دلیل گرمازدگی، خراب برسد و قیمت آن بشکند.

صورت مسئله:

3,000 کیلوگرم توت‌فرنگی امانی وارد می‌شود.

2,000 کیلوگرم به قیمت عالی کیلو 60,000 تومان فروخته می‌شود.

500 کیلوگرم آب انداخته و با قیمت حراجی (دستخرد) کیلو 15,000 تومان فروخته می‌شود.

500 کیلوگرم کلاً غیرقابل مصرف تشخیص داده شده و با حضور نماینده/تایید تلفنی معدوم می‌گردد.

کارمزد 5٪ حجره محاسبه می‌شود.

ثبت اسناد در دفاتر حجره:

فروش بار سالم:2،000*60،000=120،000،000

فروش بار دستخرد (آسیب‌دیده):500*15،000=7،500،000

بار فاسد: 00 تومان

جمع ناخالص فروش بار امانی کشاورز: 120،000،000+7،500،000=127،500،000

سند فروش:

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
10101 موجودی نقد و بانک (دریافتی از خریداران) 127,500,000  
30101 حساب‌های پرداختنی تجاری / صاحب بار توت‌فرنگی   127,500,000

(بابت ثبت فروش توت فرنگی سالم و دستخرد - 500 کیلو معدومی طبق صورتجلسه ضایعات بار امانی)

سند کارمزد 5٪ حجره از کل فروش محقق شده : 127،500،000*5% =6،375،000

کد حساب شرح حساب بدهکار (تومان) بستانکار (تومان)
30101 حساب‌های پرداختنی تجاری / صاحب بار توت‌فرنگی 6,375,000  
60101 درآمد خدمات / حق‌العمل‌کاری   6,375,000

(بابت کسر کارمزد صافی بار توت‌فرنگی)

نکته طلایی حسابداری میادین: در بار امانی، حجره‌دار بابت 500 کیلو میوه معدوم‌شده زیانی ثبت نمی‌کند، چون ریسک کالا با مالک بار (کشاورز) بوده است؛ فقط باید صورت‌مجلس امضاشده دورریز همراه با عکس به فاکتور صافی الصاق شود تا کشاورز در زمان تسویه معترض نشود.

جدول چک‌لیست حسابدار در پایان مرحله چهارم:

قبل از اینکه سند روزانه بسته شود، حسابدار حجره باید این معادله تراز را کنترل کند:

جمع مبالغ فاکتورهای فروش روز= وجوه واریزی پوز+موجود دخل نقدی+اسناد/نسیه خرید اران

و از سوی دیگر:

جمع فروش ناخالص صافی‌ها = مبالغ صافی‌های واریزی به کشاورزان+کرایه‌های پرداخت‌شده+کارگری+کمیسیون حجره

پادکست های میادین میوه و تره‌بار فصل 1 تا 4

فصل بعدی: حسابداری میادین میوه و تره‌بار | فصل 5 تا 8

ارسال نظر

با ثبتِ نظر، قوانینِ سایت را می‌پذیرید.
جستجو
×
فرم تعیین سطح
روحیه رهبری دارید ؟
هدف شما از آموزش چیست ؟
هدف بلند مدت شما از آموزش چیست ؟
×
×
021-91091051