آب؛ وقتی مالیات به زندگی می‌رسد؟
آب؛ وقتی مالیات به زندگی می‌رسد؟
آب برای خیلی از ما با یک حرکت ساده دست اتفاق می‌افتد؛ شیر را باز می‌کنیم و آب جریان پیدا می کند. آن‌قدر عادی که شاید کمتر به این فکر کنیم که برای رسیدن همین آب به خانه‌ها، چه زیرساختی باید وجود داشته باشد و اگر نباشد، زندگی روزمره چقدر می‌تواند دشوار شود.
اما در بعضی روستاهای استان زنجان، آب هنوز یک مسئله است؛ مسئله‌ای که خشکسالی، کاهش منابع آبی و ناکافی بودن برخی زیرساخت‌ها آن را جدی‌تر کرده است. برای ساکنان این روستاها، آب آشامیدنی فقط یک خدمت عمومی نیست؛ بخشی از امکان ماندن، زندگی کردن و ادامه دادن است.
تصویری از یک روستا در دامنه‌های خشک زنجان، شاید همه داستان را در خود داشته باشد؛ خانه‌هایی در کنار زمین‌های کم‌آب، مخزن‌هایی که باید آب را برای روزهای سخت نگه دارند و شبکه‌ای که باید آب را از منبع یا مخزن به خانه‌ها برساند.
پشت هر لوله‌ای که در دل زمین قرار می‌گیرد، در واقع تلاشی برای رساندن چیزی فراتر از آب جریان دارد؛ آرامش به خانه‌ها و امید به ماندن در روستا.
در سال 1405، تامین و لوله‌کشی آب آشامیدنی روستاهای دارای تنش آبی استان زنجان یکی از پروژه‌هایی است که برای تامین اعتبار از محل طرح نشان‌دار کردن مالیات معرفی شده است. در مجموع، 28 پروژه عمرانی مرتبط با تامین، انتقال و ذخیره آب در روستاهای استان در این فهرست قرار گرفته‌اند؛ پروژه‌هایی که هر کدام بخشی از مسئله آب یک منطقه را هدف گرفته‌اند.
در میان این پروژه‌ها، نام روستاهایی از شهرستان‌های مختلف استان دیده می‌شود؛ از ابهر و ایجرود و خدابنده تا زنجان، سلطانیه، طارم و ماهنشان. پروژه‌هایی برای تامین و لوله‌کشی آب آشامیدنی، اصلاح شبکه توزیع و احداث مخازن ذخیره آب شرب.
اینها شاید در نگاه اول، چند ردیف در یک جدول مالی باشند؛ اما هر ردیف، پشت سر خود یک روستا دارد و هر روستا، خانه‌هایی که آب باید به آنها برسد.
داستان از همین‌جا به مالیات می‌رسد.
طرح نشان‌دار کردن مالیات قرار است فاصله میان پرداخت مالیات و نتیجه هزینه‌کرد آن را کوتاه‌تر کند؛ به این معنا که مودی بتواند ببیند مالیاتی که پرداخت می‌کند، در چه پروژه‌ای و برای حل چه مسئله‌ای به کار گرفته می‌شود.
در چنین شرایطی، مالیات دیگر فقط یک عدد در حساب‌های عمومی نیست. می‌تواند تبدیل به بخشی از یک خط انتقال شود، سهمی از ساخت یک مخزن باشد یا در دل شبکه‌ای قرار بگیرد که آب را به روستایی می‌رساند که مدت‌ها با تنش آبی روبه‌رو بوده است.
شاید تفاوت «مالیات نشان‌دار» با تصور معمول ما از مالیات همین باشد؛ این‌بار می‌توان مسیر بخشی از مالیات را تا یک پروژه مشخص دنبال کرد.
در استان زنجان، این مسیر می‌تواند به آب برسد.
آبی که از یک مخزن وارد شبکه می‌شود، در لوله‌ها حرکت می‌کند و سرانجام از شیر آب یک خانه روستایی جریان پیدا می کند. شاید برای کسی که همیشه آب را در اختیار داشته، اتفاق بزرگی به نظر نرسد؛ اما برای خانواده‌ای که تامین آب آشامیدنی بخشی از دغدغه روزانه‌اش بوده، همین اتفاق می‌تواند معنای دیگری داشته باشد.
تامین آب پایدار فقط یک مسئله عمرانی نیست. با آب، امکان ادامه زندگی در روستا تقویت می‌شود؛ خانه، مدرسه، دامداری و بسیاری از فعالیت‌های روزمره، همه به آن وابسته‌اند. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری برای زیرساخت آب، در نهایت سرمایه‌گذاری برای ماندگاری زندگی در روستاها نیز هست.
البته یک پروژه به تنهایی نمی‌تواند مسئله آب را برای همیشه حل کند. تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی و فشار بر منابع آب نشان داده است که مدیریت آب نیازمند برنامه‌ریزی مستمر و تامین اعتبار برای پروژه‌های مختلف است؛ از تامین منبع و انتقال آب گرفته تا احداث مخزن، اصلاح شبکه و رساندن آب به آخرین نقطه مصرف.
در چنین شرایطی، قرار گرفتن 28 پروژه مرتبط با آب استان زنجان در فهرست پروژه‌های طرح نشان‌دار کردن مالیات، یک فرصت برای پیوند منابع مالیاتی با یکی از نیازهای واقعی مردم استان است.
شاید یک مودی به تنهایی نتواند یک شبکه آبرسانی را کامل کند؛ اما وقتی انتخاب و مشارکت تعداد زیادی از مودیان در کنار هم قرار می‌گیرد، مجموع این منابع می‌تواند به تکمیل پروژه‌هایی کمک کند که نتیجه آنها مستقیماً در زندگی مردم دیده می‌شود.
گاهی اثر مالیات را نمی‌شود در یک جدول دید؛ باید شیر آب را باز کرد.
آنجاست که شاید معنای واقعی «نشان‌دار کردن مالیات» روشن‌تر شود؛ اینکه مالیات پرداخت‌شده، فقط یک رقم نباشد و بتوان رد آن را در مدرسه‌ای ساخته‌شده، راهی تکمیل‌شده، یا آبی که به یک روستا رسیده است، دنبال کرد.
برای روستاهای دارای تنش آبی استان زنجان، شاید هیچ تصویر ملموس‌تری از این بازگشت وجود نداشته باشد: مخزنی که پر می‌شود، لوله‌ای که آب را حمل می‌کند و در نهایت، آبی که از شیر خانه یک روستایی جاری می‌شود.
نشان‌دار کردن مالیات فقط درباره انتخاب محل هزینه‌کرد نیست؛ درباره این است که مودی بداند سهم او از مالیات چگونه می‌تواند به زندگی مردم بازگردد.
گاهی فاصله میان مالیات و زندگی، با انتخاب درست ،کوتاه و ملموس می شود.
ارسال نظر