مالیات خرج تاریخ می‌شود

موزه ها علاوه بر اینکه محلی برای نگهداری و نمایش اشیای تاریخی هستند، بخشی مهم از اقتصاد فرهنگ و گردشگری به شمار می روند. ظرفیت موزه های کشور طی سال ها توسعه یافته است به گونه ای که هم اکنون تعداد موزه های فعال کشور به بیش از 840 مجموعه رسیده است که در صورت برخورداری از زیرساخت مناسب می تواند مخاطبان گسترده ای را با تاریخ و فرهنگ ایران پیوند دهد و در عین حال زمینه رونق صنعت گردشگری و بسیاری از کسب و کارهایی شود که به نحوی از صنعت موزه داری بهره مند می شوند.

موزه ها به عنوان زیرساخت فرهنگی برای ساخت، تجهیز، حفاظت از آثار، ایجاد مخازن استاندارد، مرمت، پژوهش و ارائه روایت مناسب از تاریخ به منابع مالی پایدار نیاز دارد. در 9ماهه سال 1404 حدود 16 میلیون بازدید از موزه ها، پایگاه های میراث ملی و جهانی و اماکن فرهنگی‌تاریخی تحت پوشش وزارت میراث فرهنگی ثبت شده است.

از سرزمینی که هر لایه خاک آن بخشی از تاریخ ایران را روایت می کند تا ساختمانی که قرار است این روایت ها را برای نسل های آینده حفظ و بازگو کند؛ موزه منطقه ای خوزستان در پارک جزیره اهواز و در دل رودخانه کارون جانمایی شده است. پروژه ای که بیش از دو دهه در پیچ و خم تامین اعتبار متوقف مانده است.

سن کلنگ زنی پروژه موزه منطقه ای خوزستان از دو دهه فراتر رفته و با پیشرفت فیزیکی 80 درصدی در انتظار تامین اعتبار برای نهایی شدن است. بنا به اعلام مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خوزستان این موزه به عنوان یکی از طرح های ارزشمند استان در زمینی به مساحت 50 هزار مترمربع با 11 هزار مترمربع زیربنا در سال 1380 کلنگ زنی شد؛ عملیات احداث آن از سال 1388 آغاز و در برهه های مختلف به دلیل کمبود اعتبار، روند ساخت آن متوقف یا کند شد.

محمد جوروند با اشاره به اینکه فضای موزه برای میزبانی آثار تاریخی، اجتماعی، مذهبی و فرهنگی است، ادامه می دهد: این موزه در دو طبقه احداث و سه هزار و 500 مترمربع از فضای آن به گالری اختصاص دارد.

به گفته او موزه منطقه ای خوزستان مجموعه ای فراتر از یک فضای نمایشگاهی بوده و بخش هایی همچون گالری، نمایشگاه موقت، سالن آمفی تئاتر 250 نفره، فضای بازی کودکان، ساختمان اداری، کافی شاپ، مخازن و آزمایشگاه اشیا، کتابخانه و مراکز پژوهشی باستان شناسی و هنر را در خود جای می دهد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان ادامه می دهد: فضای آمفی تئاتر برای برگزاری همایش ها، نشست‌ها و برنامه های فرهنگی دیده شده تا موزه سال ها میزبان رویدادهایی فراتر از برنامه های معمول نمایشگاهی باشد. فقط برخی اقدامات از جمله تکمیل سیستم های گرمایشی، سرمایشی، تهیه تجهیزات و نمای ساختمان باقی مانده است.

به گفته جوروند با تکمیل این پروژه، موزه منطقه ای خوزستان به یکی از قطب های فرهنگی و تاریخی کشور تبدیل و در کنار کارکردهای فرهنگی و پژوهشی به عنوان جاذبه گردشگری مدرن در رونق صنعت توریسم استان نیز نقش آفرین خواهد بود.

موزه منطقه‌ای خوزستان پس از سال ها سکوت خاموشی برای تامین اعتبار حالا چراغ امیدش برای تکمیل پروژه روشن شده است. امسال قرار است یک هزار میلیارد ریال اعتبار مورد نیاز برای تکمیل آن از طریق طرح نشان‌دار کردن مالیات تامین شود.

در طرح «نشان‌دار کردن مالیات» که از سال 1403 اجرا می شود، مودیان مشمول تبصره ماده 100 قانون مالیات های مستقیم که مالیات مقطوع اعلامی سازمان را می پذیرند، می توانند محل هزینه کرد مالیات خود را در حوزه های آموزش و پرورش، حوزه آب، کشاورزی و محیط زیست، فرهنگ، ورزش و گردشگری، حمل و نقل، عمران شهری و روستایی، عمومی، قضایی، دفاعی و امنیتی، انرژی، صنعت، معدن و بازرگانی و همچنین فناوری اطلاعات و ارتباطات انتخاب کنند.

در طرح نشان‌دار کردن مالیات منابع مالیاتی از یک مفهوم انتزاعی در حساب های دولت فاصله گرفته و در قالب پروژه هایی مشخص قابل مشاهده می شوند. در سال 1403 و 1404 حدود 660 هزار مودی برای اجرای طرح نشان‌دار کردن مالیات در کشور مشارکت داشتند و 30 همت نیز منابع مالی برای اجرایی شدن پروژه ها در نظر گرفته شده بود. در دو سال ابتدایی این طرح بیش از 200 طرح زیرساختی در حوزه امور فرهنگی و گردشگری از سوی مالیات دهندگان تامین اعتبار شده است.

از آنجا که بخش قابل توجهی از مسیر ساخت موزه طی شده است، قرار گرفتن این پروژه در فهرست طرح های نشان‌دار کردن مالیات می تواند پروژه را به خط پایان بهره برداری برساند. بخش عمده ای از اسکلت و زیرساخت پروژه شکل گرفته و برای اینکه بتوان درهای موزه را به روی مردم باز کرد، به تکمیل تجهیزات، فضاهای داخلی و محوطه نیاز است.

اهمیت طرح نشان‌دار کردن مالیات زمانی نمایان می شود که بدانیم تعداد قابل توجهی از پروژه های عمرانی کشور سال ها به دلیل محدودیت منابع مالی در وضعیت نیمه تمام باقی مانده‌ و افزایش هزینه های ساخت، تامین مالی آن ها را دشوارتر می کند؛ رییس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی 14 شهریور ماه اعلام کرد: «بیش از 74 هزار طرح عمرانی نیمه تمام در کشور وجود دارد که تکمیل آن ها نیازمند افزون بر پنج هزار میلیارد تومان منابع مالی است.»  بنابراین در چنین شرایطی هدایت بخشی از مالیات به سمت پروژه های اولویت دار می تواند علاوه بر ایجاد شفافیت در محل هزینه کرد منابع به تکمیل طرح هایی کمک کند که سال ها در انتظار اعتبار مانده اند.

یکی از ملموس ترین پاسخ ها به این پرسش که «مالیات کجا هزینه می شود؟» این است: «در موزه هایی که میراث گذشته را برای آیندگان حفظ می کند.»