دمیدن روح نقدینگی در کالبد تولید؛ روایتی از همافزایی عدالت و حکمرانی مالیاتی
جهش در استرداد مالیات بر ارزش افزوده و بازگشت 29 همت نقدینگی به بخش تولید در چهارماهه نخست سال 1405، تحولی در فرآیندهای مالیاتی کشور محسوب میشود. این عملکرد، نشاندهنده تغییر مسیر از شیوههای سنتی به سمت استفاده از دادهها در نظام مالیاتی است؛ فرآیندی که در آن تامین نقدینگی واحدهای تولیدی و صادرکنندگان تسهیل شده است.
استرداد منابع و حمایت از توان تولید
بر اساس قانون مالیات بر ارزش افزوده، صادرکنندگان مجازند مالیات پرداختی بابت خرید نهادهها و خدمات مرتبط با فعالیت صادراتی خود را بازپس گیرند. این سازوکار به منظور جلوگیری از تحمیل هزینه مازاد به کالاهای صادراتی طراحی شده است تا قدرت رقابتپذیری تولیدکنندگان حفظ شود. سازمان امور مالیاتی نیز در دوره اخیر، با استقرار کامل سامانه مودیان سرعتبخشی به این فرآیند را در دستور کار خود قرار داده است.
بررسی آمارها این تغییر روند را نشان میدهد: مجموع مالیات و عوارض ارزشافزوده مستردشده در سال 1403 حدود 30 هزار میلیارد تومان بود که این رقم در سال 1404 به بیش از 57 هزار میلیارد تومان رسید. در چهارماهه نخست سال 1404 میزان استرداد 11 هزار میلیارد تومان بود که با رشد 153 درصدی به بیش از 29 هزار میلیارد تومان در دوره مشابه سالجاری رسیده است. این میزان رشد در حالی رخ داده که درآمدهای مالیاتی در این مدت، حدود 46 درصد افزایش داشته است.
توزیع جغرافیایی منابع استردادشده
نحوه توزیع جغرافیایی منابع استردادشده نیازمند یک تحلیل آماری از گزارشهای فصلی سازمان امور مالیاتی است تا بتواند دورنمایی از مسیر پیشرو ارایه دهد. تحلیل توزیع منابع استردادشده در سه ماهه نخست 1405، حاکی از توزیع نقدینگی در استانهای مختلف کشور است. کانونهای صنعتی و نفتی همچون بوشهر (8.3 همت)، اصفهان (2.3 همت)، هرمزگان (2.2 همت) و خوزستان (2.1 همت) به دلیل حجم فعالیتهای اقتصادی، سهم قابلتوجهی از این منابع را دریافت کردهاند. همچنین افزایش نرخ رشد استرداد در استانهایی نظیر فارس (12718%)، کرمان (1364%)، مازندران (479%) و خراسان شمالی (328%) نشاندهنده گستردگی اجرای این فرآیند در مناطق مختلف است. هوشمندسازی فرآیندهای مالیاتی منجر به کاهش زمان رسیدگی و بازگشت نقدینگی به بنگاههای اقتصادی شده است.
نقش سامانه مودیان در شفافسازی فرآیندها
استقرار «سامانه مودیان» بستر فنی این تغییرات را فراهم کرده است. با اجرای تکالیف قانونی در این سامانه، فرآیندها مبتنی بر دادههای ثبتشده انجام میشود که منجر به شفافیت بیشتر شده است. به نظر میرسد این سامانه، جایگزین رویکردهای سلیقهای در رسیدگی به پروندههای استرداد شده و به پیگیری مطالبات قانونی مودیان کمک کرده است.
گذار از فرآیندهای سنتی به مدل «هوشمند و مودیمحور»، امکان برنامهریزی دقیقتری را برای فعالان بخش خصوصی فراهم میکند. در این مدل، استرداد قانونمند مالیات، ضمن تامین بخشی از سرمایه در گردش واحدهای تولیدی، به پیشبینیپذیری اقتصادی این بنگاهها کمک میکند.
سخن پایانی
تجربه چهارماهه امسال نشان داد که استرداد مالیات بر ارزشافزوده میتواند به عنوان ابزاری برای تامین سرمایه در گردش تولیدکنندگان عمل کند. تزریق این نقدینگی، هزینههای تامین مالی بنگاهها را تا حدودی مدیریت کرده و چرخه فعالیتهای تولیدی را در شرایط کنونی پشتیبانی میکند. تداوم اجرای دقیق این فرآیندها میتواند به بهبود تعامل میان دولت و فعالان اقتصادی و پایداری درآمدهای مالیاتی کمک کند؛ فرجامی که در نهایت، به نفع توسعه پایدار کشورمان خواهد بود.
ارسال نظر