ترکیه با تشدید بازرسی مالیاتی، کسب‌وکارهای افراد پردرآمد را زیر ذره‌بین می‌برد
بر اساس گزارش رسانه مالیاتی ایران به نقل از خبرگزاری آناتولی، مقامات مالیاتی ترکیه با به‌کارگیری روش‌های متنوع حسابرسی ازجمله بازرسی‌های مالیاتی سرزده، درخواست ارایه‌ی توضیحات و نظارت مستمر در تلاش‌اند اطمینان حاصل کنند که مودیان کلان، تعهدات مالیاتی خود را به‌درستی ایفا می‌کنند.
جهش سه‌برابری بازرسی مودیان بزرگ
درنتیجه‌ی اقدامات «هیات بازرسی مالیاتی» ترکیه، از ابتدای سال‌جاری میلادی (2026) تاکنون حدود 31.3 درصد از مودیان بزرگ این کشور تحت بازرسی مالیاتی قرار گرفته‌اند. این بدان معناست که تقریباً یک پرونده از هر سه پرونده‌ی مودیان بزرگ درحال بررسی مالیاتی است؛ درحالی‌که این رقم در سال‌های گذشته برای این گروه از حدود 11 درصد فراتر نمی‌رفت.
دامنه‌ی نظارت برای سایر گروه‌های مودیان متفاوت است: امسال نرخ بازرسی برای مودیان متوسط 7.3 درصد و برای مودیان کوچک 1.1 درصد بوده است. در مورد مودیان متوسط، مقامات معمولا روش‌هایی مانند درخواست ارایه‌ی توضیحات را ترجیح می‌دهند؛ درحالی‌که برای کسب‌وکارهای کوچک، بیشتر از روش‌های پایش و نظارت استفاده می‌شود که عمدتاً با هدف هشدار و پیشگیری انجام می‌گیرد.
پایش گروه‌های پردرآمد؛ ردیابی 16 هزار مودی
علاوه بر این، هیات بازرسی مالیاتی در سال‌جاری «دومین برنامه‌ی پایش و تمکین مالیاتی گروه‌های پردرآمد» را آغاز کرده است تا اطمینان حاصل شود افراد دارای درآمد بالا، درآمد واقعی خود را برای سال 2025 به‌درستی اعلام کرده‌اند. براساس این برنامه، مجموع افزایش در مالیات ابرازشده توسط مودیان به 48.7 میلیارد لیر (حدود یک میلیارد دلار) رسید و درمجموع 16 هزار و 307 مودی به‌عنوان افراد دارای درآمد بالا شناسایی و وارد فرایند نظارت شدند.
در چارچوب این طرح، افراد به دو گروه تقسیم شدند: گروه نخست، افرادی که مشخص شد در برخی از 42 هزار شرکت بزرگ ترکیه (از نظر حجم فعالیت) دارای سهام یا مالکیت بودند. بررسی‌ها نشان داد میزان مالیات بر درآمد پرداختی این افراد با درآمدهای شناسایی‌شده در جریان تحلیل ریسک، همخوانی ندارد. گروه دوم، افرادی که در هیچ شرکتی سهام نداشتند، اما میزان مالیات پرداختی آن‌ها با سبک زندگی لوکس و سطح بالای هزینه‌هایشان تناسب نداشت.
کشف مودیان خاموش؛ نخستین اظهارنامه‌های تاریخ
یافته‌ی قابل توجه دیگر آن است که حدود7 هزار نفر از مودیان تحت نظارت، در دوره‌های مالیاتی گذشته هرگز اظهارنامه‌ی مالیاتی ارایه نکرده بودند. پس از آغاز فرایند نظارت، بیشتر این افراد برای نخستین‌بار اظهارنامه دادند و درآمد خود را اظهار کردند.
نتایج این اقدام به‌شرح زیر است:
- افزایش ارقام ابرازی مشمول مالیات بر درآمد: 6.7 میلیارد لیر
- افزایش مالیات تکلیفی ابرازشده از سوی شرکت‌های سهام‌داری این افراد: 4.2 میلیارد لیر
- افزایش مالیات بر درآمد ابرازی شرکت‌های مذکور: 33.9 میلیارد لیر
جمع‌بندی
تجربه‌ی ترکیه در سال 2026 نشان می‌دهد راهبرد این کشور از «نظارت فراگیر» به سمت هدف‌گیری دقیق دانه‌درشت‌ها چرخش کرده است: جهش سه‌برابری بازرسی مودیان بزرگ، رصد تناسب درآمد و سبک زندگی، و بستن مسیر فرار مودیان فاقد سابقه‌ی اظهار. این الگوی حکمرانی داده‌محوری، ضمن افزایش قابل توجه درآمدهای ابرازی، پیام روشنی به گروه‌های پردرآمد دارد که پنهان‌کاری مالیاتی دیگر در کنار سبک زندگی لوکس، قابل پنهان‌ماندن نیست.
تجربه ترکیه گواهی می‌دهد که ارتقای تمکین مالیاتی و مهار فرار مالیاتی، بیش از رویکرد فراگیر، در گرو تحلیل ریسک هوشمند، تمرکز بر دانه‌درشت‌ها، رصد سبک زندگی و بستن منافذ فرار مودیان فاقد سابقه است؛ راهبردی که نقشه راهی موثر برای حکمرانی داده‌محور مالیاتی به شمار می‌رود.
ارسال نظر