نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی در اروپا از 39 درصد گذشت
به گزارش رسانهی مالیاتی ایران به نقل از یورو ریپورتر، کمیسیون اروپا – که نهاد اجرایی اتحادیهی اروپا محسوب میشود – «گزارش سالانهی مالیات» (ART) خود را منتشر کرد؛ متنی که تصویری جامع از سیاستهای مالیاتی تمامی کشورهای عضو اتحادیهی اروپا ارایه میدهد. این گزارش، تازهترین روندهای نظامهای مالیاتی اتحادیهی اروپا را ارزیابی کرده و راهکارهایی برای افزایش تمکین مالیاتی ارایه میکند.
بر اساس این گزارش، نسبت کل درآمدهای مالیاتی به تولید ناخالص داخلی اتحادیهی اروپا در سال 2024 پساز ثبت پایینترین سطح خود در یک دهه طی سال 2023، بار دیگر افزایش یافت و به 39.4 درصد رسید. این افزایش در 22 کشور عضو اتحادیهی اروپا به ثبت رسیده و عمدتا ناشی از اتکای بیشتر دولتها به مالیاتهای مرتبط با نیروی کار، ازجمله حق بیمهها و مشارکتهای تامین اجتماعی، بوده است.
مطابق آمار این گزارش، مالیاتهای نیروی کار 51.5 درصد از کل درآمدهای مالیاتی را تشکیل میدهند؛ درحالی که سهم مالیاتهای مصرف 26.8 درصد و سهم مالیات بر سرمایه 21.6 درصد است.
نقش طراحی نظام مالیاتی
گزارش تاکید میکند که مالیات، علاوه بر تامین درآمد دولتها، نقشی مهم در هدایت رفتار اقتصادی نیروی کار و بنگاههای اقتصادی ایفا میکند. بهویژه، نظامهای مالیاتی میتوانند در تحقق اهداف سیاستگذاری، رفع نارساییهای بازار و تقویت فعالیتهای اقتصادی موثر باشند.
در بازار کار اتحادیهی اروپا، مالیاتها و حق بیمههای اجتماعی کارکردی قابلتوجه در شکلدهی به انگیزههای اشتغال دارند. همچنین، ابزارهای مالیاتی هدفمند میتوانند شرکتها را به سرمایهگذاری در حوزههای راهبردی ترغیب کنند. در این چارچوب، مشوقهای مالیاتی که بهدرستی طراحی شده باشند، میتوانند استفاده از فناوریهای کمکربن را تسهیل کنند؛ موضوعی که با توجه به تداوم اولویت سیاستی اتحادیهی اروپا برای تسریع روند کربنزدایی، از اهمیتی ویژه برخوردار است.
روندهای ساختاری
بررسی روندهای یک دههی گذشته نشان میدهد ترکیب درآمدهای مالیاتی بهتدریج از مالیاتهای مبتنیبر مصرف بهسمت مالیاتهای مبتنیبر سرمایه تغییر کرده است.
با وجود این، مالیاتهای نیروی کار همچنان ستون اصلی درآمدهای مالیاتی محسوب میشوند؛ هرچند میزان اتکای کشورهای عضو به این نوع مالیات یکسان نیست و روندها در میان آنها متفاوت است. بر اساس گزارش، کشورهایی که سیاستهای تثبیت مالی و انضباط بودجهیی را دنبال میکنند، عموما وابستگی بیشتری به مالیاتهای نیروی کار پیدا کردهاند؛ درحالی که برخی دیگر مسیری متفاوت را درپیش گرفتهاند.
همزمان، درآمدهای حاصل از مالیات بر درآمد شرکتها (CIT) و مالیات بر ارزش افزوده (VAT) از روندهای مطلوب اقتصادی منتفع شدهاند؛ اما درآمدهای ناشی از مالیاتهای زیستمحیطی و مالیات بر دارایی کاهش یافته است.
حرکت بهسوی نظام مالیاتی سادهتر، کارآمدتر و حامیِرشد
کمیسیون اروپا و دولتهای کشورهای عضو درحال همکاری برای سادهسازی قوانین مالیاتی، افزایش رقابتپذیری و تقویت رشد اقتصادی هستند.
در چارچوب «ابزار حمایت فنی» (TSI)، کمیسیون اروپا به نوسازی نظامهای اداری مالیات کمک کرده است؛ بهگونهیی که 22 درصد از پروژههای این برنامه بر بهبود تمکین مالیاتی و 21 درصد دیگر بر الکترونیکیشدن نظامهای وصول درآمدهای مالیاتی متمرکز بودهاند.
علاوه بر این، «تسهیلات بازیابی و تابآوری اروپا» (URRF) اجرای مجموعهیی از اصلاحات مهم مالیاتی را درسراسر اتحادیهی اروپا تسهیل کرده است.
عوامل موثر بر تمکین یا عدمِتمکین مالیاتی
این گزارش همچنین به دلایل تمکین یا عدمِتمکین مودیان به قوانین مالیاتی میپردازد. بر اساس آن، رفتار مودیان تنها تحتِتاثیر ساختار نظام مالیاتی نیست؛ بلکه عملکرد دستگاههای مالیاتی، توانایی آنها در اعمال قوانین، میزان اعتماد عمومی و عوامل اجتماعی و اقتصادی نیز بر آن اثرگذار هستند.
اگرچه توان اجرایی دستگاههای مالیاتی برای اعمال قوانین و اجبار مودیان به تمکین اهمیت زیادی دارد، اما هرگز نمیتواند فقدان اعتماد عمومی و یا ضعف در تمکین داوطلبانه را جبران کند.
گزارش همچنین تاکید میکند «شاخصهای شکاف مالیاتی» (TGI) که تفاوت میان درآمدهای مالیاتی موردِانتظار و درآمدهای واقعی وصولشده را اندازهگیری میکنند، همچنان از مهمترین ابزارهای ارزیابی کارآمدی نظامهای مالیاتی کشورهای عضو بهشمار میروند.
ارسال نظر