عیدی و سنوات در سال 1404 – 1405| نحوه محاسبه، سقف پرداخت و قوانین جدید
با نزدیکشدن به ماههای پایانی سال یکی از مهمترین سوالات کارگران و کارمندان این است که مبلغ عیدی و سنوات چقدر خواهد بود؟ عیدی و سنوات از مهمترین مزایای قانونی نیروی کار در ایران هستند که هر سال بر اساس حداقل حقوق مصوب وزارت کار محاسبه میشوند. عیدی در واقع پاداشی است که کارفرما موظف است در پایان سال به کارگران پرداخت کند. سنوات نیز مبلغی است که بهازای مدتزمان اشتغال کارگر در یک مجموعه به او تعلق میگیرد. در ادامه این مقاله از وبسایت حصین حاسب بهصورت دقیق و بر اساس آخرین مصوبات به بررسی میزان عیدی و سنوات سال 1404- 1405 میپردازیم.
سنوات چیست؟
سنوات که با عنوان «مزایای پایان کار» نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین حقوق قانونی کارگران در ایران است. یعنی کارفرما موظف است در ازای مدت زمانی که کارگر در مجموعه فعالیت داشته این مبلغ را به او پرداخت کند. هدف از پرداخت سنوات جبران بخشی از زحمات نیروی کار و ایجاد پشتوانه مالی برای آنها پس از پایان همکاری است. بر اساس قانون کار، بهازای هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق بهعنوان سنوات به کارگر تعلق میگیرد. در واقع هرچه مدت اشتغال فرد بیشتر و حقوق دریافتی او بالاتر باشد، مبلغ سنوات بیشتر میشود.
نکته مهم: سنوات فقط مخصوص قراردادهای دائمی نیست؛ بلکه کارگران با قراردادهای موقت، ساعتی یا پروژهای نیز مشمول دریافت آن میشوند. همچنین حتی اگر مدت همکاری کمتر از یک سال باشد، سنوات به نسبت مدت کارکرد محاسبه و پرداخت میشود.
فرمول محاسبه سنوات پایان سال 1404
برای محاسبه سنوات پایان سال 1404 باید به قانون کار و دستورالعملهای مربوط به مزایای پایان کار توجه کرد. همانطور که گفتیم بر اساس قانون، بهازای هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق فرد بهعنوان سنوات محسوب میشود. فرمول کلی محاسبه سنوات به شکل زیر است:
منظور از «آخرین حقوق» چیست؟
یکی از سوالات پرتکرار درباره محاسبه سنوات این است که چه آیتمهایی در «آخرین حقوق» لحاظ میشود. به طور معمول، آخرین حقوق شامل مواردی مثل حقوق پایه، حق جذب (در صورت مستمر بودن)، فوقالعاده شغل و مزایای مستمر نقدی است؛ اما مزایایی مانند اضافهکاری، حق ماموریت و عیدی معمولاً جزو حقوق مبنای سنوات محسوب نمیشوند، زیرا ماهیت مستمر ندارند.
مثال محاسبه سنوات
فرض کنید کارگری در سال 1404 آخرین حقوق ماهانهاش 12 میلیون تومان است و 3 سال و 6 ماه هم سابقه کار دارد. برای محاسبه سنوات این کارگر ابتدا سنوات سالهای کامل محاسبه میشود:
سپس برای 6 ماه باقیمانده:
پایه سنوات چیست؟
پایه سنوات یکی از اجزای مزدی در نظام حقوق و دستمزد کارگران است که بهعنوان افزایش حقوق ناشی از سابقه کار پرداخت میشود. این مبلغ به کارگرانی تعلق میگیرد که حداقل یک سال سابقه کار در همان کارگاه داشته باشند. در واقع این مبلغ از سال دوم اشتغال بهصورت ماهانه به حقوق آنها اضافه میشود و جزو مزایای مستمر محسوب میگردد.
به بیان ساده، پایه سنوات برای قدردانی از ماندگاری و تجربه نیروی کار در نظر گرفته شده و بهصورت روزانه یا ماهانه در فیش حقوقی ثبت میشود. این مبلغ ارتباطی با «سنوات پایان خدمت» ندارد و نباید این دو مفهوم با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. پایه سنوات در طول اشتغال دریافت میشود؛ اما سنوات پایان خدمت معمولاً در زمان تسویهحساب نهایی پرداخت خواهد شد.
نکته مهم:
ازآنجاکه پایه سنوات جزو مزایای مستمر است، در محاسبه برخی آیتمها مانند اضافهکاری، عیدی و پاداش و حق سنوات پایان کار میتواند اثرگذار باشد؛ زیرا مبنای این محاسبات معمولاً «مزد ثابت یا مزد مبنا» است که پایه سنوات را نیز در بر میگیرد. در نتیجه، پایه سنوات نقش مهمی در افزایش تدریجی دریافتی کارگران دارد.
جدول پایه سنوات پایان سال 1404
در سال 1404، بر اساس مصوبات شورایعالی کار و بخشنامههای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، میزان پایه سنوات برای کارگران مشمول قانون کار تعیین شده است. در ادامه مبالغ تعیین شده را در جدول زیر بررسی میکنیم:
| شرح | مبلغ (ریال) |
| پایه سنوات روزانه | 94,000 |
| پایه سنوات ماهانه | 2,820,000 |
نکته: اغلب برای تسهیل محاسبه پایه سنوات بهصورت ماهیانه منظور میشود.
عیدی نوروز 1405
عیدی پایان سال یکی از مهمترین مزایای قانونی کارکنان و کارگران در ایران است که طبق قانون کار باید پیش از شروع تعطیلات نوروز به آنها پرداخت شود. این مزایا بهصورت جداگانه از حقوق ماهانه محاسبه میشود و پرداخت آن بر اساس مدت کارکرد فرد در طول همان سال انجام میگیرد.
تفاوت عیدی با سنوات چیست؟
بسیاری از کارگران و کارمندان دقیقا نمیدانند عیدی و سنوات از نظر قانونی، هدف پرداخت، زمان پرداخت و نحوه محاسبه چه تفاوتی دارند. شناخت تفاوت این دو مورد به افراد کمک میکند تا حقوق خود را دقیقتر پیگیری کنند و در زمان تسویهحساب دچار ابهام نشوند. در جدول زیر تفاوت عیدی و سنوات مشخص شده است:
| موضوع | عیدی | سنوات |
| هدف پرداخت | پاداش پایان سال | جبران سابقه خدمت |
| زمان پرداخت | هر سال قبل از نوروز | معمولاً هنگام قطع همکاری |
| مبنای محاسبه | 60 تا 90 روز مزد | یک ماه حقوق بهازای هر سال سابقه |
| ارتباط با ادامه کار | حتی با ادامه همکاری پرداخت میشود | معمولاً در پایان رابطه کاری تسویه میشود |
| وابستگی به سابقه | فقط مدت کارکرد در همان سال | کل سابقه کار در کارگاه |
فرمول محاسبه عیدی نوروز 1405
فرمول استاندارد برای محاسبه عیدی به شرح زیر است:
مثال محاسبه عیدی نوروز 1405
فرض کنید کارگری دارای حقوق ماهانه 12,000,000 تومان است و در سال 1404هم کامل کار کرده است. برای محاسبه عیدی این کارگر ابتدا مزد روزانه محاسبه میشود:
حداقل عیدی برای یک سال کامل 60 روز مزد است:
در نتیجه عیدی این کارگر برای امسال حداقل برابر 24 میلیون تومان خواهد بود.
جدول عیدی 1405
طبق قانون، تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران، عیدی هر کارگر برای یک سال کامل کار باید بین حداقل 60 روز مزد روزانه تا حداکثر 90 روز مزد روزانه باشد. در جدول زیر، مبالغ عیدی کارگران برای نوروز 1405 بر اساس مدت کارکرد در سال آمده است. این مبالغ بر اساس مزد روزانه حداقل دستمزد سال 1404 یعنی 3,463,656 ریال محاسبه شدهاند:
| مدت کارکرد | حداقل عیدی (60 روز مزد) | حداکثر عیدی (90 روز مزد) |
| 1 سال کامل | 20,781,000 تومان | 31,172,000 تومان |
| 9 ماه | 15,585,000 تومان | 23,384,000 تومان |
| 6 ماه | 10,391,000 تومان | 15,586,000 تومان |
| 3 ماه | 5,190,000 تومان | 7,786,000 تومان |
| 1 ماه | 1,738,000 تومان | 2,607,000 تومان |
نکات مهم درباره عیدی نوروز 1405
عیدی بهصورت جداگانه از حقوق پرداخت میشود و نباید در فیش حقوقی عادی جای گیرد.
برخی کارفرمایان ممکن است بنا به سیاستهای داخلی یا انگیزشی مبلغی فراتر از حداقل و حداکثر قانونی پرداخت کنند؛ این کار از نظر قانونی ممنوعیتی ندارد.
محاسبه عیدی و سنوات برای انواع قراردادهای کارگران
نحوه محاسبه عیدی و سنوات این مزایا بسته به نوع قرارداد و مدت کارکرد متفاوت است. در ادامه، روش محاسبه برای کارگران با قرارداد کوتاهمدت، پارهوقت، فصلی و ساعتی توضیح داده شده است.
نحوه محاسبه عیدی و سنوات کارگران با قرارداد موقت
برای کارگرانی که قراردادهایی در مدت مشخص مثلا 6 ماه یا یک سال بستهاند، عیدی بر اساس مدت قرارداد و حقوق پایه از طریق فرمول زیر محاسبه میشود:
همچنین سنوات نیز به نسبت مدت قرارداد از طریق فرمول زیر محاسبه میشود:
نحوه محاسبه عیدی و سنوات کارگران پارهوقت
برای کارگرانی که بهصورت نیمهوقت یا کمتر از ساعات قانونی کار میکنند. عیدی بر اساس مزد روزانه واقعی و نسبت ساعات کاری محاسبه میشود:
سنوات نیز به نسبت ساعات کاری و مدت اشتغال با همان فرمول پرداخت میشود.
عیدی و سنوات کارگران فصلی و کارمزدی
کارگران فصلی یعنی کسانی که برای یک فصل مثلاً 3 ماه استخدام میشوند. در این شرایط عیدی آنها به نسبت مدت کارکرد پرداخت میشود و همان فرمول عیدی کوتاهمدت کارگران اعمال میشود. همچنین سنوات نیز به نسبت ماههای کارکرد پرداخت میشود.
کارگران کارمزدی کسانی هستند که مزد آنها بر اساس تولید یا کار انجام شده تعیین میشود. برای محاسبه عیدی آنها مبنای محاسبه، میانگین مزد روزانه یا ماهانه کارگر در سال است. برای سنوات نیز بهازای هر سال خدمت، معادل یک ماه میانگین حقوق ماهانه تعلق میگیرد و برای کمتر از یک سال، به نسبت ماههای کارکرد محاسبه میشود.
نحوه محاسبه عیدی و سنوات کارگران ساعتی
برای محاسبه عیدی کارگران ساعتی ابتدا مزد روزانه محاسبه میشود:
سپس همان فرمول عیدی معمولی اعمال میشود:
سنوات نیز مشابه قراردادهای کوتاهمدت و پارهوقت، به نسبت مدت اشتغال و ساعات کاری پرداخت میشود.
عوامل موثر در محاسبه سنوات و عیدی سال 1404
محاسبه سنوات و عیدی در پایان سال 1404 تنها به میزان حقوق ماهانه یا مدت اشتغال محدود نمیشود؛ بلکه عوامل مختلفی میتوانند بر مبلغ نهایی این مزایا تاثیرگذار باشند.
این عوامل عبارتاند از:
- هر چه حقوق پایه و مزایای مستمر فرد بالاتر باشد، مبلغ عیدی و سنوات نیز افزایش مییابد.
- سنوات و عیدی به سابقه خدمت فرد در یک کارگاه یا سازمان وابسته است.
- قانون کار ایران مشخص کرده که سنوات باید بر اساس آخرین حقوق محاسبه شود و سقف قانونی ندارد. اما حداقل عیدی مشخص شده است و کارفرما نمیتواند مبلغی کمتر از حداقل پرداخت کند.
زمان پرداخت عیدی و سنوات کارگران
یکی از مهمترین مسائل حقوقی و مالی برای کارگران و کارفرمایان، زمان دقیق پرداخت عیدی و سنوات است. رعایت این زمانها طبق قانون کار ایران الزامی است و تاخیر در پرداخت میتواند تبعات قانونی داشته باشد.
زمان پرداخت عیدی
مطابق قانون کار، عیدی پایان سال باید پیش از آغاز تعطیلات نوروزی به کارکنان پرداخت شود. همچنین تاخیر در پرداخت عیدی میتواند شامل جریمه قانونی و درخواست خسارت از کارفرما شود.
زمان پرداخت سنوات
از نظر زمان پرداخت، سنوات معمولاً در پایان همکاری با کارفرما به دلیل استعفا، اخراج، بازنشستگی یا اتمام قرارداد پرداخت میشود. البته برخی کارفرمایان آن را بهصورت سالانه نیز تسویه میکنند که در این حالت به آن «سنوات سالانه» گفته میشود.
مالیات عیدی و سنوات
پرداخت عیدی و سنوات به کارکنان و کارگران مشمول قانون کار، مشمول برخی قوانین مالیاتی میشود. آگاهی از نحوه محاسبه مالیات بر این مزایا به کارگران و کارفرمایان کمک میکند تا محاسبات قانونی و دقیق انجام شود و از پرداخت مالیات غیرضروری جلوگیری شود.
مالیات عیدی
طبق قوانین مالیاتی ایران، مبالغ عیدی تا سقف معادل دوبرابر حداقل حقوق ماهانه مصوب شورایعالی کار، معاف از مالیات هستند. اما اگر مبلغ عیدی پرداخت شده بیش از دوبرابر حداقل حقوق ماهانه باشد، مازاد آن مشمول مالیاتبردرآمد مشاغل خواهد شد و کارفرما موظف به کسر و پرداخت آن است.
بهعنوانمثال: اگر حداقل حقوق سال 1404 برابر 12,000,000 تومان باشد، عیدی تا سقف 24,000,000 تومان معاف از مالیات است. هر مبلغی بیشتر از این سقف، مشمول مالیات میشود.
مالیات سنوات
سنوات پایان خدمت نیز بر اساس قانون کار معاف از مالیات است.
نکات مهم درباره مالیات عیدی و سنوات
کارفرما مسئول پرداخت مالیات است و موظف است قبل از پرداخت عیدی یا تسویه سنوات، مالیات مشمول را کسر و به سازمان مالیاتی واریز کند.
مالیات عیدی و سنوات جدا از حقوق ماهانه محاسبه میشود و جزو کسرهای معمول فیش حقوقی نیست مگر اینکه مشمول سقف معافیت نشود.
کارگران میتوانند در صورت پرداخت بیش از حد قانونی مالیات، با ارائه مدارک به سازمان امور مالیاتی نسبت به بازگشت مازاد اقدام کنند.
بیمه عیدی و سنوات
یکی از سوالات مهم کارگران و کارفرمایان این است که آیا عیدی و سنوات مشمول بیمه هستند یا خیر. پاسخ این سوال بر اساس قانون تامین اجتماعی و قانون کار ایران مشخص شده است:
بیمه عیدی
عیدی پایان سال جزو مزایای مستمر ماهانه محسوب نمیشود، بلکه یک مزایای سالانه و غیرمستمر است. طبق قانون تامین اجتماعی ایران، عیدی و پاداش پایان سال مشمول کسورات بیمه نیستند. بهعبارتدیگر، کارفرما مالیات و بیمه عیدی را از حقوق بیمهای کسر نمیکند و مبلغ عیدی بهصورت کامل به کارگر پرداخت میشود.
بیمه سنوات
طبق قانون کار و تامین اجتماعی، مبلغ سنوات پرداختی هنگام ترک کار یا پایان قرارداد، تحت پوشش بیمه قرار نمیگیرد و مشمول کسورات بیمه نیست. بااینحال، حقوق پایه و مزایای مستمر که برای محاسبه سنوات مبنا قرار میگیرند، مشمول بیمه هستند؛ اما خود مبلغ سنوات که به کارگر پرداخت میشود، بیمه ندارد.
مبلغ عیدی 1405 کارمندان دولت
در نظام پرداختهای پایان سال برای کارکنان دولت، عیدی بر اساس تصویبنامه هیات وزیران تعیین میشود و معمولاً به شکل مبلغ ثابتی برای همه شاغلان دولت رسمی، پیمانی و قراردادی پرداخت میگردد. در سالهای قبل، عیدی دولت حدود 3 میلیون تومان بود که همراه با حق عائلهمندی و حق فرزند پرداخت میشد.
اما گزارشهای جدید حاکی از افزایش این رقم در سال جدید است. احتمالا عیدی کارکنان دولت برای نوروز 1405 حدود 4 تا 4.5 میلیون تومان است. البته به این میزان 1.5 میلیون تومان حق عائلهمندی و بهازای هر فرزند 500 هزار تومان اضافه میشود که همراه با حقوق بهمن یا اسفند به حساب کارکنان واریز میشود.
نکته مهم: رقم نهایی عیدی کارمندان دولت معمولاً توسط هیات وزیران تصویب و ابلاغ میشود و ممکن است باتوجهبه بودجه سال و تخصیص اعتبار متفاوت باشد. همچنین برخلاف عیدی کارگران که مطابق قانون کار بر اساس مزد روزانه و سابقه محاسبه میشود، عیدی کارمندان دولت بهصورت رقم ثابت تعیین میشود و ارتباطی با حقوق یا سابقه فرد ندارد.
نحوه محاسبه عیدی و سنوات بازنشستگان تامین اجتماعی
بازنشستگان تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی نیز مانند سایر کارکنان و کارگران مشمول دریافت برخی مزایا هستند؛ اما نحوه محاسبه عیدی و سنوات برای آنها با کارگران شاغل کمی متفاوت است. این مزایا طبق بخشنامههای سازمان تامین اجتماعی پرداخت میشود. در واقع سازمان تامین اجتماعی هر سال بازه مشخصی را برای مبلغ عیدی بازنشستگان تعیین میکند. سپس مبلغی که هر فرد دریافت میکند باتوجهبه حقوق بازنشستگی و سابقه خدمت او مشخص میشود.
در سالهای اخیر، سازمان تامین اجتماعی باتوجهبه بودجه سال و شرایط اقتصادی برای بازنشستگان، مبلغی بین 2 تا 4 میلیون تومان تعیین کرده است. این مبلغ میتواند شامل بازنشستگان، مستمریبگیران و افراد ازکارافتاده تحت پوشش تامین اجتماعی باشد و معمولاً پیش از نوروز به حساب آنها واریز میشود.
ثبت حسابداری عیدی و سنوات
در حسابداری حقوق و دستمزد، ثبت حسابداری عیدی و سنوات یکی از بخشهای مهم و ضروری است که باید بر اساس اصول و قوانین کار انجام شود. برای ثبت حسابداری این موارد، ابتدا باید کدینگ مناسب تعریف شود. هزینههای عیدی و سنوات در گروه حقوق و دستمزد طبقهبندی میشود و حساب کل بسته به بخش فعالیت کارکنان مثلاً اداری یا تولید تعیین میگردد.
بنابراین در سند شناسایی، حساب هزینه حقوق و دستمزد - عیدی/سنوات بدهکار و حساب سایر حسابهای پرداختنی - حقوق پرداختنی - عیدی/سنوات بستانکار ثبت میشود. پس از شناسایی هزینه، در مرحله دوم زمانی که مبلغ واقعی پرداخت میشود، باید سند پرداختی تنظیم گردد؛ بدهکار همان سایر حسابهای پرداختنی - حقوق پرداختنی و بستانکار موجودی نقد و بانک خواهد بود.
مرحله اول: ثبت سند شناسایی
| شرح | بدهکار | بستانکار |
| هزینه حقوق و دستمزد - عیدی/سنوات | ** | |
| سایر حساب های پرداختنی- حقوق پرداختنی - عیدی/سنوات | ** |
مرحله دوم: ثبت سند پرداخت
| شرح | بدهکار | بستانکار |
| سایر حساب های پرداختنی- حقوق پرداختنی - عیدی/سنوات | ** | |
| موجودی نقد و بانک | ** |
نکته مهم:
شناسایی هزینه معمولاً در پایان سال مالی انجام میشود و پرداخت میتواند همزمان با شناسایی یا در زمان واقعی پرداخت نقدی باشد. نکته مهم دیگر این است که اگر پرداخت عیدی و سنوات تا پایان سال انجام نشود، باید این مبالغ بهعنوان ذخیره عیدی و پاداش یا ذخیره مزایای پایان خدمت در حسابها ثبت گردد تا تعهدات مالی بهدرستی منعکس شود.
همچنین اگر سوالات بیشتری در زمینه حسابداری دارید، می توانید در دورههای آموزشی حسابداری حصین حاسب شرکت کنید.
📌سخن آخر
عیدی و سنوات از مهمترین مزایای قانونی کارگران و بازنشستگان هستند که پرداخت بهموقع و محاسبه صحیح آنها طبق قانون کار و تامین اجتماعی الزامی است. عیدی معمولاً پیش از نوروز و سنوات هنگام قطع همکاری یا تسویهحساب پرداخت میشود. البته برخی کارفرماها آن را بهصورت سالانه محاسبه میکنند. مبالغ عیدی و سنوات نیز بسته به نوع قرارداد، مدت کارکرد و ساعات کاری متفاوت است. همچنین برای کارمندان دولت و بازنشستگان میزان عیدی توسط بخشنامههای هیئت وزیران تعیین میشود و معمولا مبلغ ثابتی است.