حسابداری شرکتهای قطعات فولادی و نقش آن در کنترل هزینه ها
شرکتهای قطعات فولادی در زنجیره تامین صنعت فولاد نقش حیاتی ایفا میکنند و حسابداری دقیق آنها برای مدیریت هزینهها، بهای تمامشده و سودآوری ضروری است. این مقاله به بررسی جامع حسابداری در این شرکتها میپردازد.
اهمیت حسابداری در صنعت فولاد
حسابداری شرکتهای قطعات فولادی فراتر از ثبت ساده معاملات است و شامل تحلیل هزینههای مواد اولیه مانند ورقهای فولادی، شمش و آلیاژها میشود. در این صنعت، نوسانات قیمت جهانی فولاد چالش اصلی است، بنابراین سیستم حسابداری باید هزینههای مستقیم (مانند دستمزد کارگران ذوب و شکلدهی) و غیرمستقیم (مانند استهلاک کورهها و ماشینآلات CNC) را به دقت تفکیک کند. این رویکرد به مدیران کمک میکند تا قیمتگذاری رقابتی انجام دهند و حاشیه سود را حفظ نمایند.
حسابداری شرکتهای قطعات فولادی با تمرکز بر بهای تمامشده، امکان کنترل موجودی انبار را فراهم میآورد. برای مثال، در تولید قطعات خودرو یا ماشینآلات سنگین، مواد اولیه بیش از 60 درصد هزینهها را تشکیل میدهند، لذا روشهایی مانند FIFO یا LIFO برای ارزشگذاری موجودی حیاتی هستند.
مطالعه بیشتر: حسابداری تولیدکنندگان قطعات فلزی؛ استانداردها، چالشها و راهکار (با نگاهی به تجربه شرکتهای بورسی ایران)
مراحل حسابداری تولیدی در شرکتهای فولادی
حسابداری شرکتهای قطعات فولادی از خرید مواد اولیه آغاز میشود. ثبت خرید شمش فولاد به صورت بدهکار "موجودی مواد اولیه" و بستانکار "بانک" انجام میگیرد. سپس، تخصیص مواد به خط تولید با سند "کالای در جریان ساخت" پیگیری میشود.
در مرحله بعدی، هزینههای سربار مانند برق کورههای القایی و نگهداری قالبها محاسبه و تسهیم میگردد. حسابداری شرکتهای قطعات فولادی در این بخش از نرمافزارهای تخصصی مانند هلو یا سپیدار بهره میبرد تا گزارشهای بهای تمامشده را به صورت real-time تولید کند. در نهایت، انتقال به "موجودی کالای ساختهشده" و فروش، سود و زیان را مشخص میسازد
استفاده از استانداردهای حسابداری ایران (مانند استاندارد 8 برای موجودیها) الزامی است و حسابداری شرکتهای قطعات فولادی باید انطباق با مالیات بر ارزش افزوده را نیز رعایت کند.
هزینهها و بهای تمامشده در قطعات فولادی
هزینههای مستقیم در حسابداری شرکتهای قطعات فولادی شامل مواد خام (فولاد آلیاژی) و دستمزد مستقیم است. برای تولید یک قطعه میلگرد یا فلنج، هزینه مواد حدود 70 درصد، دستمزد 15 درصد و سربار 15 درصد برآورد میشود.
محاسبه بهای تمامشده با فرمول زیر است:
مواد + دستمزد + سربار = بهای تمامشده
سربارهای غیرمستقیم مانند تعمیرات ماشینآلات فورجینگ یا هزینههای زیستمحیطی (فیلترهای دود) چالشبرانگیز هستند. حسابداری شرکتهای قطعات فولادی از روش ABC برای تخصیص دقیقتر استفاده میکند، که دقت را تا 20 درصد افزایش میدهد. نوسانات ارزی نیز بر واردات فولاد تاثیر گذاشته و نیاز به حسابداری پوشش ریسک (hedge accounting) را ایجاد میکند.
توجه
روش ABC در حسابداری شرکتهای قطعات فولادی مخفف Activity-Based Costing (هزینهیابی بر مبنای فعالیت) است. در این روش، هزینهها ابتدا به فعالیتهای اصلی مانند برش، ذوب، ماشینکاری، مونتاژ و کنترل کیفیت تخصیص داده میشوند و سپس بر اساس میزان استفاده هر محصول از این فعالیتها، به قطعات فولادی سرشکن میگردند. روش ABC باعث محاسبه دقیقتر بهای تمامشده قطعات فولادی، شناسایی فعالیتهای پرهزینه و بهبود تصمیمگیری مدیریتی در قیمتگذاری و کنترل هزینهها میشود.
حسابداری پوشش ریسک
این نوع حسابداری، روشی است که که برای کاهش نوسانات سود و زیان ناشی از ریسکها بهکار میرود. این ریسکها معمولاً شامل نوسان قیمت فولاد و مواد اولیه، تغییرات نرخ ارز (در خریدهای ارزی یا صادرات) و نرخ بهره هستند.
در جدول زیر، نمونهای از تفکیک هزینهها در یک شرکت قطعات فولادی را آوردیم:
| نوع هزینه | درصد تقریبی | مثال |
| مواد مستقیم | 70 % | شمش و ورق فولادی |
| دستمزد مستقیم | 15 % | کارگران برش و جوش |
| سربار تولید | 15 % | برق و استهلاک |
دوره کارورزی حسابداری حصین حساب
در بخش آموزش عملی، دوره کارورزی حسابداری حصین حساب به عنوان یک برنامه برجسته معرفی میشود. این دوره، که در شرکتهای قطعات فولادی برگزار میگردد، دانشجویان را با ثبتهای واقعی حسابداری شرکتهای قطعات فولادی آشنا میسازد. فراگیران در طول 3 ماه، از محاسبه بهای تمامشده قطعات اکستروژن تا تهیه گزارشهای مالیاتی، تجربه عملی کسب میکنند.
دوره کارورزی حسابداری حصین حساب بر نرمافزارهای ERP تمرکز دارد و شامل کارآموزی در خط تولید است. شرکتکنندگان یاد میگیرند چگونه نوسانات قیمت فولاد را در حسابداری شرکتهای قطعات فولادی مدیریت کنند، که این مهارتها نرخ اشتغال فارغالتحصیلان را به 90 درصد میرساند. این برنامه در کارخانههای واقع در شهرکهای صنعتی مانند صفادشت یا آبادانی موفق بوده است.
چالشهای حسابداری و راهکارها
حسابداری شرکتهای قطعات فولادی با چالشهایی مانند تورم مواد اولیه و تحریمهای وارداتی روبرو است. برای مقابله، استفاده از حسابداری تعهدی به جای حسابداری نقدی توصیه میشود تا تعهدات آتی را پیشبینی کند. همچنین، ادغام هوش مصنوعی برای پیشبینی تقاضا، هزینهها را 10-15 درصد کاهش میدهد. راهکارهای دیجیتال مانند نرم افزارهای ابری، حسابداری شرکتهای قطعات فولادی را متحول کردهاند. رعایت استانداردهای IFRS نیز برای صادرات قطعات به اروپا الزامی است.
گزارشگیری BI امکان تحلیل واریانس هزینهها را فراهم میآورد و مدیران را در تصمیمگیری یاری میرساند. (گزارشگیری BI (Business Intelligence) به معنای تحلیل هوشمند دادههای مالی، تولیدی و عملیاتی برای پشتیبانی از تصمیمگیری مدیریتی است.)
به عبارت ساده تر:
این نوع گزارشگیری کمک میکند تا اختلاف بین «هزینهای که برنامهریزی شده بود» و «هزینهای که واقعاً اتفاق افتاده» را ببینیم و تحلیل کنیم.
مثلاً در شرکت قطعات فولادی:
قرار بوده هزینه تولید یک قطعه 100 هزار تومان باشد، اما در عمل 120 هزار تومان شده است. گزارش BI این اختلاف 20 هزار تومانی (واریانس هزینه) را نشان میدهد و مشخص میکند این اختلاف به چه دلیلی بوده؛ مثل افزایش قیمت مواد اولیه، ضایعات بیشتر، اضافهکاری یا مصرف انرژی بالاتر.
در نهایت، حسابداری دقیق ضامن بقای شرکتهای قطعات فولادی در بازار رقابتی است.
نکته
در گزارشگیری BI، اطلاعاتی مانند بهای تمامشده قطعات فولادی، سودآوری هر محصول، مصرف مواد اولیه، ضایعات، موجودی انبار، فروش و جریان نقدی بهصورت داشبوردها و گزارشهای تحلیلی نمایش داده میشوند.
این نوع گزارشها به مدیران کمک میکند روند هزینهها، نقاط اتلاف، محصولات سودده و زیانده و تاثیر نوسانات قیمت فولاد را سریع و دقیق شناسایی و تصمیمهای بهینهتری در قیمتگذاری، کنترل هزینه و برنامهریزی تولید بگیرند.
پیشنهاد ویژه: نرم افزار 2HS حصین حاسب
نرم افزار مالی و حسابداری 2HS با امکانات فراوانی که توسط شرکت حصین حاسب طراحی شد، یکی از بهترین نرم افزارهای مالی در ایران است. این نرمافزار قابل استفاده برای تمامی کسب و کارها وامکان اتصال به سایر سیستمهای یک مجموعه مانند حسابداری، انبار، سیستم حقوق و دستمزد و غیره را دارد.
برای استفاده از نرم افزار 2HS حصین حاسب، میتوانید با نوشتن نام کسب و کار خود و انتخاب موضوع فعالیت، دکمه ایجاد کسب و کار را بزنید و فرایندهای حسابداری و مالی شرکت را شروع کنید .
در صورتیکه در نصب و اجرای نرم افزار به مشکل خوردید با شماره تماس 09132866045 ارتباط بگیرید .